Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ’nin Aliağa’daki İzmir Rafinerisi için geliştirdiği yardımcı kaynak rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımı, imar planı sürecinde yeni bir aşamaya geldi. İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Atatürk Mahallesi 560 ada 12 ve 13 parselleri kapsayan rüzgâr ve güneş enerji santrali amaçlı plan değişikliğini 28 Temmuz’da duyurdu.
Proje dosyalarındaki verilere göre rafineri sahasının yaklaşık 67,87 hektarlık ÇED alanında üç türbinden oluşan 12,6000 MWm/12,6000 MWe yardımcı RES ile 1,2415 MWm/1,2415 MWe yardımcı GES planlanıyor. Bu ilavelerle tesisin toplam kapasitesi 108,5516 MWm ve 92,3100 MWe düzeyine ulaşacak. Yeni plan değişikliği ise enerji ünitelerinin yerleşeceği 560 ada 12 ve 13 parsellerde arazi kullanım kararını ve uygulama çerçevesini güncelliyor.
Rafineri ölçeğindeki sanayi tesislerinde yardımcı kaynak yatırımları, bağımsız bir enerji projesinden farklı bir gayrimenkul etkisi yaratıyor. Üretim parselleri içinde türbin temelleri, güneş paneli alanları, bağlantı yolları, trafo ve şalt altyapısı için yeni kullanım zonları oluşuyor. Bu düzenleme; tesis içi lojistik, güvenlik mesafeleri, boru hatları ve gelecekteki kapasite yatırımlarının aynı parsel sistemi içinde birlikte planlanmasını gerektiriyor.
İzmir Rafinerisi projesi daha önce çevresel değerlendirme sürecinden geçmişti. 28 Temmuz’daki maddi yeni gelişme, çevresel onayın tekrarı değil; uygulamaya esas planlama ayağındaki duyuru. Dolayısıyla gelişme, santrallerin devreye alındığı veya inşaatın tamamlandığı biçiminde okunmamalı. Planların kesinleşmesinden sonra uygulama projeleri, yapı ve enerji izinleri ile saha çalışmalarının takvimi belirleyici olacak.
Aliağa; rafineri, petrokimya, liman, demir-çelik ve lojistik kullanıcılarının aynı enerji altyapısı üzerinde yoğunlaştığı Türkiye’nin en büyük sanayi kümelerinden biri. Tüpraş’ın yardımcı kaynak modeli, bölgedeki enerji yoğun tesislerde parsel içi yenilenebilir üretimin arazi planlamasıyla nasıl bütünleştirildiğini göstermesi bakımından dikkat çekiyor.
Plan değişikliği, sanayi parselinin enerji üretimiyle birlikte yeniden tarif edilmesinin hukuki zeminini oluşturuyor. Türbinlerin yükseklik ve güvenlik mesafeleri ile güneş panellerinin kapladığı yüzey, rafineri operasyonlarının kullandığı mevcut yollar ve teknik koridorlarla uyumlu olmak zorunda. Bu nedenle kapasite artışının etkisi yalnız megavat rakamında değil, parsel içindeki kullanım dengesinde görülecek. Yardımcı kaynak modeli elektrik maliyetini ve emisyon yoğunluğunu azaltmayı hedeflese de fiilî üretim, bağlantı ve devreye alma koşullarına bağlı. İzmir’deki plan duyurusunun ardından askı sürecindeki itirazlar, planların kesinleşme tarihi ve saha izinleri izlenecek. Bu aşamalar tamamlanmadan yatırımın ticari işletmeye geçtiği veya rafinerinin enerji ihtiyacının belirli bir bölümünü karşıladığı yönünde sonuç çıkarılamaz.
Ticari gayrimenkul etkisi
| Piyasa bağlamı
Rafineri parsellerinde yenilenebilir enerjiye ayrılan alanın planlanması, sanayi gayrimenkulünde enerji altyapısının artık yardımcı unsur değil ana yerleşim bileşeni olduğunu gösteriyor. Aliağa’daki enerji yoğun kullanıcılar için benzer parsel içi dönüşümlere emsal olabilir. |