Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik çağrısında başvuru kabulü 28 Temmuz 2026 itibarıyla başladı. Süt ve kırmızı et üreten işletmelerde proje üst limiti kapasiteye göre 20 bin avro ile 750 bin avro arasında değişiyor. Kanatlı eti, kaz ve yumurta işletmelerinde farklı üst limitler uygulanıyor.
Çevrim içi başvuru sisteminin 31 Ağustos saat 18.00’de kapanması, fizikî dosya tesliminin ise 7 Eylül saat 18.00’de tamamlanması planlanıyor. Başvurunun açılması hibenin kazanıldığı anlamına gelmez. Uygunluk, puanlama, bütçe, ihale ve sözleşme süreçleri tamamlanmadan yatırımın destekleneceği kesinleşmez.
Gayrimenkul boyutunda en kritik konu taşınmazın hukuki ve teknik uygunluğudur. Mülkiyet veya uzun süreli kullanım hakkı, imar ve yapı ruhsatı, çevresel izinler, kapasite kriterleri, elektrik–su bağlantısı ve hayvan refahı standartları başvuru dosyasının yatırım takvimiyle uyumlu olmalı. Ruhsatsız yapı veya belirsiz kullanım hakkı, güçlü bir işletme planını dahi riske atabilir.
Destek modeli yatırımın tamamını peşinen finanse eden bir kredi değildir. Başvuru sahibi harcamaları gerçekleştirmek ve kontroller sonrasında uygun bulunan kısmın ödemesini almak durumunda olabilir. Bu nedenle öz kaynak, köprü finansman, KDV ve destek dışı giderler ayrı nakit akışı tablosunda gösterilmeli. Kur hareketi, ithal ekipman maliyeti ve inşaat fiyatları da bütçe tamponu gerektirir.
Yatırımcı satın alma veya kiralama kararından önce parselin kapasite artışına elverişli olup olmadığını, gübre ve atık yönetimi alanlarını, biyogüvenlik mesafelerini ve lojistik erişimi incelemeli. Danışman ise “hibeye uygun tesis” ifadesini ancak resmî çağrı kriterleri ve teknik uzman görüşüyle kullanmalı. Somut karar faydası, tesis seçimini destek takvimine değil; ruhsat, finansman ve işletme kapasitesinin birlikte doğrulanmasına bağlamaktır.
Başvuruda maliyet kalemlerinin uygunluğu da taşınmaz seçimi kadar önemlidir. Yeni yapı, mevcut yapının modernizasyonu, makine–ekipman ve yenilenebilir enerji unsurları aynı destek oranına tabi olmayabilir. Proje sahibi güncel uygulama rehberini esas almalı; tedarikçi tekliflerini birbirleriyle karşılaştırılabilir teknik şartname üzerinden toplamalı ve ilişkili taraf riskini kontrol etmelidir.
Tesisin gelir projeksiyonu hibe alınmasa dahi yaşayabilir bir işletme modeli göstermeli. Ürün alım sözleşmeleri, yem veya girdi maliyeti, soğuk zincir, kapasite kullanım oranı ve satış fiyatı için iyimser–temel–kötümser senaryolar kurulabilir. Böylece destek, zayıf bir gayrimenkul kararını örtmek yerine sağlam projenin finansman yükünü azaltan unsur olarak kullanılır.
Başvuru öncesi bağımsız teknik ve mali fizibilite hazırlanması, destek sürecindeki revizyon ihtiyacını azaltır. Proje tamamlandıktan sonra beş yıllık kullanım ve mülkiyet yükümlülükleri bulunabileceğinden, erken satış veya kullanım değişikliği planları uygulama rehberindeki sürelerle karşılaştırılmalıdır.
Ticari gayrimenkule etkisi
Hibe çağrısı kırsal üretim, soğuk depo ve işleme tesislerine talebi artırabilir; ancak uygun taşınmaz ve köprü finansman ihtiyacı belirleyicidir.