Konut piyasasında yıllardır süregelen “eski kiracı az ödüyor” tartışması, yerini çok daha karmaşık bir probleme bıraktı. Mars Gayrimenkul kurucu ortağı Samet Hızalan, piyasadaki durgunluk ve düşen kira fiyatları nedeniyle, yasal zam oranının mevcut kiracıları “yeni kiracıdan daha yüksek kira ödemeye” mahkûm ettiğini savundu.
Temmuz ayı itibarıyla açıklanan yüzde 32,03’lük yasal kira artış oranı, kâğıt üzerinde dengeleyici bir mekanizma gibi görünse de sahada ciddi bir adaletsizliğe yol açmaya başladı.
“Sadık Kiracı Cezalandırılıyor”
Hızalan, piyasadaki durgunluk ve arz artışı nedeniyle birçok bölgede kira fiyatlarının sabitlendiğini veya geri çekildiğini vurguluyor. Ancak mevcut kiracılar, TÜFE ortalamasına göre hesaplanan yasal artışı uygulamak zorunda kaldığında ortaya çıkan tablo ironik:
-
Örnek Senaryo: 20 bin TL kira ödeyen bir kiracı, %32,03 zamla 26 bin 400 TL’ye çıkarken, aynı binadaki boş daireler piyasa koşullarında 24-25 bin TL seviyesinden kiracı bulamıyor.
-
Sonuç: Düzenli ödeme yapan eski kiracı, piyasaya yeni girecek kiracıdan daha fazla kira öder hale geldi.
“Sistem Güncellenmeli”
Mevcut yasal düzenlemenin piyasa gerçekleriyle bağının koptuğunu belirten Hızalan, acil çözüm önerilerini şu başlıklarla özetliyor:
-
Dinamik Sistem Şart: Yalnızca TÜFE ortalamasına değil; bölgesel kira endekslerine ve fiili piyasa fiyatlarına dayalı daha esnek bir model geliştirilmeli.
-
Arz-Talep Dengesi: Konut ilanlarının aylarca boş kalması, alım gücünün düştüğünün en somut kanıtı. Kira artış mekanizması, vatandaşın alım gücü ile uyumlu hale getirilmeli.
-
Hakkaniyet: Hiçbir ekonomik modelde eski ve sadık kiracının, aynı dairenin piyasa değerinden daha fazla ödeme yapması sürdürülebilir değildir.
Ev Sahibi ve Kiracı Arasındaki Gerginlik Artıyor
Piyasa fiyatlarının altında kalan yasal artışlar geçmişte ev sahiplerini mağdur ederken, bugün yaşanan “tersine durum” kiracıları mağdur ederek ev sahibi-kiracı arasındaki gerginliği yeniden tırmandırıyor. Hızalan, kanunların amacının hayatı kolaylaştırmak olduğunu hatırlatarak, kira artış sisteminin piyasa gerçekleriyle uyum içinde güncellenmesi çağrısında bulundu.