Türkiye’de miras kalan taşınmazların paylaşımı her geçen yıl daha karmaşık hale geliyor. “Ortaklığın giderilmesi” davalarındaki artışa dikkat çeken uzmanlar, uzun süren hukuki süreçlerden kaçınmanın yolunun “bağımsız gayrimenkul değerlemesi” olduğunu vurguluyor.
Miras paylaşımı, aile bireyleri arasında ciddi anlaşmazlıklara yol açarak mahkemelerin yükünü artırıyor. Adalet Bakanlığı verileri, “izale-i şuyu” (ortaklığın giderilmesi) davalarının son on yılda iki kattan fazla arttığını gösteriyor. 2023 yılında başlayan zorunlu arabuluculuk sistemi ise miras anlaşmazlıklarını çözmede henüz beklenen uzlaşma oranına ulaşabilmiş değil.
Miras Paylaşımında Nerede Hata Yapılıyor?
Miras anlaşmazlıklarının temelinde genellikle gerçek piyasa değerine dair farklı beklentiler yatıyor. Uzmanlara göre, bölünebilir olmayan gayrimenkullerin mahkeme yoluyla açık artırmaya çıkarılması, mirasçıların ciddi maddi kayıplar yaşamasına neden oluyor.
Denge Değerleme Genel Müdürü Simla Budakoğlu Sönmezler, miras paylaşımında yapılan en yaygın hataya dikkat çekiyor: Eşitliği, herkesin aynı sayıda gayrimenkul alması sanmak.
Adil Paylaşım İçin 3 Temel İpucu
Sönmezler’e göre, adil bir miras paylaşımı için şu stratejiler izlenmeli:
-
Değer Esas Alınmalı: Gayrimenkullerin konum, kira potansiyeli ve kullanım şekli farklı olduğu için, miras paylaşımı “sayıca değil değerce” yapılmalıdır.
-
Bütüncül Yaklaşım Şart: Çok sayıda taşınmazın olduğu miraslarda, varlıklar tek tek değil, toplam ekonomik değer üzerinden dengelenmelidir.
-
Nakdi Denkleştirme: Eğer taşınmazların değeri paylar arasında dengelenemiyorsa, aradaki fark “nakdi denkleştirme” yöntemiyle çözülmelidir.
Uzlaşma Yoluyla Mahkemeden Kaçınmak Mümkün mü?
Mahkeme süreçleri hem uzun sürer hem de yüksek yargılama giderleri ile mirasçıların eline geçen tutarı eritir. Bağımsız bir değerleme raporu, taraflar arasında güven ortamı yaratarak mahkemeye gerek kalmadan uzlaşmayı teşvik eder.
Sönmezler, “Taraflar bağımsız bir değerleme raporuna sahip olduğunda, anlaşmazlıkların büyük bir kısmı dava aşamasına gelmeden çözülebiliyor” diyerek, profesyonel desteğin önemini vurguluyor.