TBMM’ye sunulan 12. Yargı Paketi, miras kalan taşınmazların satışından faiz hesaplamalarına, bilirkişilik uygulamalarından dijital verilerin korunmasına kadar birçok önemli düzenleme içeriyor. Özellikle miras yoluyla kalan gayrimenkullerin satışında aile bireylerine öncelik tanınması, taşınmaz hukukunda yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Yargı hizmetlerinin hızlandırılması ve hukuk sisteminin daha etkin işlemesi amacıyla hazırlanan 12. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Pakette yer alan düzenlemeler arasında en çok dikkat çeken başlıklardan biri ise miras kalan taşınmazların satışına ilişkin değişiklikler oldu.
Yeni düzenlemeyle birlikte miras yoluyla intikal eden gayrimenkullerin satışında aile bireylerinin haklarının korunması ve üçüncü kişilerin sürece doğrudan dahil olmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Uzmanlara göre düzenleme, özellikle hisseli taşınmazlarda yaşanan uzun süreli aile uyuşmazlıklarının azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Mirasçılara Satın Alma Önceliği Verilecek
Teklif kapsamında satışa çıkarılan miras taşınmazlarında ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında yapılması öngörülüyor.
Böylece aile bireyleri, taşınmazın üçüncü kişilere geçmesinden önce satın alma hakkına sahip olacak.
Gayrimenkul hukukçularına göre uygulama, özellikle düşük bedellerle gerçekleştirilen satışlar ve bazı kötü niyetli girişimlerin önüne geçilmesi açısından önemli bir koruma sağlayabilir.
Miras Düzenlemesinde Neler Değişecek?
| Düzenleme | Yeni Uygulama |
|---|---|
| Miras Kalan Taşınmaz Satışı | İlk açık artırma mirasçılar arasında yapılacak |
| Öncelikli Satın Alma Hakkı | Mirasçılara tanınacak |
| Amaç | Aile haklarının korunması |
| Hedef | Kötü niyetli uygulamaların önlenmesi |
Uzmanlar, özellikle hisseli taşınmazların bulunduğu miras dosyalarında bu değişikliğin önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
Bilirkişilik Sistemine Yeni Kurallar Geliyor
Yargı paketinde yalnızca miras hukuku değil, yargılama süreçlerini hızlandırmaya yönelik düzenlemeler de bulunuyor.
Teklife göre teknik uzmanlık gerektirmeyen ve yalnızca hukuki değerlendirmeyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılar hakkında disiplin işlemi uygulanabilecek.
Bu kapsamda gereksiz bilirkişi raporlarının azaltılması ve davaların daha kısa sürede sonuçlanması hedefleniyor.
Devlete Karşı İcra Takibinde Yeni Dönem
Pakette yer alan bir diğer önemli değişiklik ise kamu kurumlarına karşı yürütülen icra takipleriyle ilgili.
Yeni düzenleme kabul edilirse vatandaşlar, idare aleyhine doğrudan icra takibi başlatamayacak. Öncelikle ilgili kamu kurumuna başvuru yapılacak, kurumun bir ay içerisinde ödeme gerçekleştirmemesi halinde icra süreci başlayabilecek.
İdari Davalarda Süreç Hızlanacak
Mahkemelerin iş yükünü azaltmayı amaçlayan düzenlemeler kapsamında idari yargıda tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek dava kapsamı da genişletiliyor.
486 bin TL’yi aşmayan bazı iptal ve tam yargı davalarının yanı sıra öğrenciler ve kamu görevlileriyle ilgili belirli uyuşmazlıkların daha hızlı sonuçlandırılması amaçlanıyor.
Faiz Hesaplamalarında Yeni Sistem
Ekonomik açıdan dikkat çeken düzenlemelerden biri de yasal faiz uygulamasında yapılması planlanan değişiklik oldu.
Mevcut sistemde uygulanan sabit yasal faiz oranı yerine, tarafların sözleşmeyle faiz belirlemediği durumlarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın reeskont faiz oranının yüzde 80’inin esas alınması öngörülüyor.
Dijital ve Genetik Verilere Koruma
Kişisel verilerin korunmasına yönelik yeni düzenlemeler de pakette yer aldı.
Buna göre;
| Veri Türü | Uygulama |
|---|---|
| Genetik Veriler | Beraat veya takipsizlik halinde derhal yok edilecek |
| Genetik Veriler (Diğer Haller) | 20 yıl sonra imha edilecek |
| Dijital Veriler | Adli emanette saklanacak |
| Dijital Veriler | Kararın kesinleşmesinden 15 yıl sonra silinebilecek |
Bu düzenlemelerin kişisel verilerin korunmasına yönelik önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.
HAGB Uygulamasına Sınır Getiriliyor
Teklif kapsamında işkence, eziyet ve bazı kötü muamele suçlarında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararının uygulanamayacağı hükmü de yer alıyor.
Hukuk çevreleri, bu değişikliğin özellikle kamu görevlilerinin işlediği bazı suçlarda caydırıcılığı artırabileceğini ifade ediyor.
Duruşmalar Arasında Üç Ay Sınırı
Yargılamaların hızlandırılmasına yönelik düzenlemeler arasında duruşma sürelerine ilişkin yeni bir kural da bulunuyor.
Teklife göre yazılı yargılama usulüne tabi davalarda iki duruşma arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek.
Bu uygulamayla davaların yıllarca sürmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bazı Tartışmalı Düzenlemeler Sonraya Kaldı
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan bazı başlıklar ise bu pakette yer almadı.
Özellikle;
- Süresiz nafaka düzenlemesi,
- IBAN kiralama cezaları,
- Suça sürüklenen çocuklara ilişkin yeni hükümler
önümüzdeki yasama döneminde yeniden gündeme gelebilecek başlıklar arasında gösteriliyor.
Gayrimenkul Sektörü Açısından Önemli Sonuçlar Doğurabilir
Miras kalan taşınmazların satışında mirasçılara öncelik tanınması, özellikle hisseli taşınmazlar ve aile içi ortak mülkiyet sorunlarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, düzenlemenin yasalaşması halinde ailelerin taşınmazlarını koruma imkânının artacağını, aynı zamanda satış süreçlerinde yaşanan birçok hukuki anlaşmazlığın da azalabileceğini belirtiyor.