Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), mayıs ayına ilişkin Reel Efektif Döviz Kuru (REK) verilerini yayımladı. Açıklanan verilere göre, Türk lirasının fiyat düzeyleri dikkate alınarak hesaplanan reel değeri mayıs ayında sınırlı bir gerileme gösterdi.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazlı Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi, bir önceki aya göre 0,44 puan düşerek 105,55 seviyesine geriledi. Buna karşın yıllık bazda bakıldığında Türk lirasının reel değerinde artışın sürdüğü görüldü.
TÜFE Bazlı REK Endeksi 105,55’e Geriledi
TCMB verilerine göre 2025=100 bazlı TÜFE hesaplamasıyla oluşturulan Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi, nisan ayında 105,99 seviyesinde bulunurken mayıs ayında 105,55 olarak gerçekleşti.
Bu gelişme, Türk lirasının reel değerinde aylık bazda sınırlı bir düşüş yaşandığını ortaya koydu.
| Dönem | TÜFE Bazlı REK |
|---|---|
| Nisan 2026 | 105,99 |
| Mayıs 2026 | 105,55 |
| Aylık Değişim | -0,44 Puan |
Uzmanlar, reel efektif döviz kurundaki düşüşün Türk lirasının uluslararası fiyat rekabetinde sınırlı bir iyileşmeye işaret ettiğini belirtiyor.
Yİ-ÜFE Bazlı Endeks Yükseldi
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) baz alınarak hesaplanan reel efektif döviz kuru endeksinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı.
Mayıs ayında Yİ-ÜFE bazlı endeks 0,29 puan artış göstererek 101,41 seviyesine yükseldi.
| Dönem | Yİ-ÜFE Bazlı REK |
|---|---|
| Nisan 2026 | 101,12 |
| Mayıs 2026 | 101,41 |
| Aylık Değişim | +0,29 Puan |
Bu yükseliş, üretici fiyatları dikkate alındığında Türk lirasının reel değerinde sınırlı bir artış yaşandığını gösteriyor.
Türk Lirası Yıllık Bazda Güçlü Seyrini Koruyor
Aylık bazda yaşanan düşüşe rağmen yıllık veriler Türk lirasının reel değerindeki artışın devam ettiğini ortaya koydu.
TCMB verilerine göre Türk lirasının reel değeri geçen yılın aynı dönemine kıyasla:
| Gösterge | Yıllık Artış |
|---|---|
| TÜFE Bazında | 6,42 Puan |
| Yİ-ÜFE Bazında | 2,36 Puan |
Bu veriler, Türk lirasının son bir yıllık dönemde enflasyon etkisinden arındırılmış bazda değer kazandığını gösteriyor.
Dolar ve Euro Yükseldi
Merkez Bankası değerlendirmesine göre mayıs ayında döviz kurlarındaki yükseliş reel efektif döviz kuru üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Açıklanan verilere göre Türk lirası karşısında:
| Döviz Cinsi | Aylık Değişim |
|---|---|
| ABD Doları | %1,49 Artış |
| Euro | %1,59 Artış |
Dolar ve eurodaki yükseliş, reel kur hesaplamasında Türk lirasının değerini aşağı çeken unsurlar arasında yer aldı.
Enflasyon Verileri Endeksi Etkiledi
Mayıs ayında enflasyon göstergelerinde de yükseliş yaşandı.
TCMB verilerine göre:
| Enflasyon Göstergesi | Aylık Artış |
|---|---|
| TÜFE | %1,71 |
| Yİ-ÜFE | %2,75 |
Merkez Bankası değerlendirmesinde, Türkiye’deki tüketici fiyatlarındaki artışın reel efektif döviz kuru endeksini yükseltici yönde etkilediği belirtildi.
Buna karşılık dünya enflasyon sepetindeki değişim ve nominal döviz kuru sepetindeki hareketlerin endeksi düşürücü yönde etkilediği ifade edildi.
Reel Efektif Döviz Kuru Neden Önemli?
Reel Efektif Döviz Kuru Endeksi, Türk lirasının yalnızca nominal değerini değil, Türkiye ile ticaret yapılan ülkelerdeki fiyat seviyelerini de dikkate alarak hesaplanıyor.
Bu nedenle REK verisi, bir ülkenin dış ticaretteki rekabet gücünü ölçen önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Endeksin yükselmesi Türk lirasının reel olarak değer kazandığına işaret ederken, düşmesi ise ihracat açısından rekabet avantajının artabileceği şeklinde yorumlanabiliyor.
Piyasalar REK Verilerini Yakından İzliyor
Ekonomi çevreleri, reel efektif döviz kuru verilerinin enflasyon, ihracat performansı ve döviz piyasalarındaki gelişmeler açısından önemli sinyaller verdiğini belirtiyor.
Mayıs ayında TÜFE bazlı endekste görülen sınırlı düşüşün, Türk lirasının reel değerinde önemli bir değişim yaratmadığı değerlendirilirken, önümüzdeki dönemde enflasyon ve döviz kuru hareketlerinin endeks üzerindeki etkisinin devam etmesi bekleniyor.