Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) görüşülen Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nde 9 madde daha kabul edildi. Kabul edilen düzenlemeler, çalışma hayatından sosyal medyaya, çocuk güvenliğinden oyun platformlarına kadar geniş bir alanı doğrudan etkiliyor.
Özellikle doğum izinleri, çocukların korunması ve dijital platformlara getirilen yeni yükümlülükler, düzenlemenin en dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı.
Babalık İzni 10 Güne Yükseliyor
İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte çalışan erkeklere verilen doğum izni süresi artırıldı.
Yeni düzenleme:
| İzin Türü | Eski Süre | Yeni Süre |
|---|---|---|
| Babalık izni | 5 gün | 10 gün |
Bu değişiklikle birlikte özel sektörde çalışan babalar için doğum sonrası izin süresi iki katına çıkarılmış oldu.
Kadınlara Doğum İzni Süresi Uzatıldı
Sosyal güvenlik mevzuatında yapılan değişikliklerle kadın çalışanlara yönelik doğum izni süresi de genişletildi.
Analık izni düzenlemesi:
- Analık hali kabul edilen süre: 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı
- Doğum öncesi ve sonrası izin toplamı: 24 haftaya ulaştı
- Çoğul gebelikte ek süre: +2 hafta
Ayrıca erken doğum durumunda kullanılmayan sürelerin doğum sonrasına eklenmesine imkân tanındı.
Çocukların Bulunduğu Alanlara Sıkı Güvenlik Kalkanı
Yeni düzenleme ile çocukların bulunduğu alanlarda çalışacak kişiler için çok daha sıkı kurallar getirildi.
Yasak kapsamına giren suçlar:
- Cinsel saldırı ve çocuk istismarı
- Uyuşturucu ticareti
- Fuhuş ve insan ticareti
- Kasten öldürme
Bu suçlardan kesinleşmiş hüküm giyen kişiler:
- Okul, kreş, yurt, gündüz bakımevi
- Çocuk kulübü, spor okulu
- İnternet kafe ve oyun salonları
gibi alanlarda çalışamayacak ve işletme sahibi olamayacak.
Ek yükümlülük:
- Çalışanlar her 6 ayda bir adli sicil uygunluk belgesi sunacak
Kurallara Uymayana Ağır Ceza
Düzenlemeye aykırı personel çalıştıran işletmelere ciddi yaptırımlar getirildi.
Ceza sistemi:
| İhlal Durumu | Ceza |
|---|---|
| İlk tespit | Asgari ücretin 3 katı |
| 1 ay içinde düzeltilmezse | Asgari ücretin 7 katı |
| Devam ederse | Ruhsat iptali |
Bu sistemle çocuk güvenliği konusunda sıfır tolerans yaklaşımı benimsendi.
Sosyal Medyaya Yaş Sınırı Geliyor
Dijital platformlara yönelik en dikkat çekici düzenlemelerden biri sosyal medya kullanımına getirilen yaş sınırı oldu.
Yeni kurallar:
- 15 yaş altına sosyal medya hizmeti verilemeyecek
- Yaş doğrulama sistemi zorunlu olacak
- 15 yaş üstü çocuklara özel içerik sistemi kurulacak
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılar:
- Ebeveyn kontrol araçları sunacak
- Satın alma ve üyelik işlemlerini ebeveyn onayına bağlayacak
- Kullanım süresi sınırlandırma sistemleri kuracak
Sosyal Medya Devlerine Ağır Yaptırımlar
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonu aşan platformlara yönelik ciddi yükümlülükler getirildi.
Uymayan platformlara uygulanacak yaptırımlar:
- Kararların en geç 1 saat içinde uygulanması zorunlu
- Uyulmazsa reklam yasağı
- Devamında %50 bant daraltma
- Son aşamada %90’a kadar erişim kısıtlaması
Oyun Platformlarına Yeni Kurallar
Düzenleme, dijital oyun platformlarını da kapsıyor.
Yeni yükümlülükler:
- Yaş derecelendirmesi zorunlu olacak
- Türkiye’de temsilci bulundurma şartı getirildi
- Ebeveyn kontrol sistemleri kurulacak
Ceza sistemi:
| İhlal | Ceza |
|---|---|
| İlk aşama | 1 – 10 milyon TL |
| Tekrarı | 10 – 30 milyon TL |
| Devamı | Bant daraltma (%30 → %50) |
Askeri Personel İçin Yeni Haklar
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline yönelik düzenlemeler de pakette yer aldı.
Yeni haklar:
- Doğum sonrası izin: 8 haftadan 16 haftaya çıktı
- Toplam doğum izni: 24 hafta
- Evlat edinme: 8 hafta izin
- Koruyucu aile: 10 gün izin
Vergi ve Bağış Düzenlemesi
Kanun teklifinde yer alan bir diğer önemli başlık ise bağışlar oldu.
- Darülaceze’ye yapılan bağışlar artık kurumlar vergisinden düşülebilecek
Yeni Dönem Başlıyor
Kabul edilen maddeler, Türkiye’de hem sosyal yaşam hem de dijital ekosistem açısından önemli bir dönüşümün kapısını aralıyor.
Özellikle:
- Aile yapısını güçlendiren izin düzenlemeleri
- Çocuk güvenliğine yönelik sıkı tedbirler
- Sosyal medya ve oyun platformlarına getirilen kurallar
önümüzdeki dönemde kamuoyunda en çok tartışılacak başlıklar arasında yer alacak.