Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı enflasyon hedefinin aşılması üzerine yasal zorunluluk kapsamında hükûmete açık mektup gönderdi. 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince yayımlanan mektupta, enflasyondaki sapmanın nedenleri ve izlenecek politika adımları detaylı şekilde açıklandı.
Merkez Bankası, 2025 yılı enflasyonunun hedeflenen seviyenin ve belirlenen belirsizlik aralığının üzerinde gerçekleştiğini vurguladı.
Enflasyon Hedefinden Sapmanın Nedenleri
TCMB’ye göre enflasyonun hedefin üzerinde kalmasında birden fazla faktör etkili oldu.
| Ana Faktör | Etki |
|---|---|
| Fiyatlama davranışları | Katılık ve geçmişe endeksleme |
| Enflasyon beklentileri | Hedeflerle uyumsuz seyir |
| Gıda fiyatları | Kuraklık ve üretim düşüşü |
| Hizmet sektörü | Kira ve eğitimde yüksek artış |
| Arz şokları | Dönemsel maliyet baskısı |
Özellikle gıda tarafında yaşanan kuraklık ve don olayları, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Küresel Gelişmelerin Etkisi
Küresel ekonomik gelişmeler de enflasyon üzerinde belirleyici rol oynadı.
-
Enerji ve tarımsal emtia fiyatları yılın ilk yarısında düşüş gösterdi
-
Jeopolitik gelişmeler enerji fiyatlarında dalgalanma yarattı
-
Küresel tedarik zincirlerinde normalleşme maliyetleri düşürdü
Bu gelişmeler enflasyonu hem aşağı hem yukarı yönlü etkileyen karma bir tablo ortaya koydu.
Dezenflasyon Süreci Devam Etti
2024 ortasında başlayan dezenflasyon sürecinin 2025 yılında da sürdüğü ancak beklenenden daha yavaş ilerlediği ifade edildi.
Süreci destekleyen unsurlar:
-
Sıkı para politikası
-
Talep koşullarındaki dengelenme
-
Finansal sıkılık
Süreci sınırlayan unsurlar:
-
Beklentilerde sınırlı iyileşme
-
Hizmet enflasyonundaki direnç
Yılın son çeyreğinde ise enflasyonun ana eğiliminde iyileşme gözlendi.
2025’te Faiz Politikası Nasıl Şekillendi?
TCMB, para politikası kararlarını enflasyon görünümüne göre belirledi.
| Dönem | Politika Faizi |
|---|---|
| 2025 başı | %42,5 |
| Nisan 2025 | %46 |
| 2025 sonu | %38 |
| Ocak 2026 | %37 |
Ayrıca finansal piyasalardaki riskleri sınırlamak amacıyla gecelik faiz oranlarında ek düzenlemeler yapıldı.
Makroihtiyati Adımlar
Merkez Bankası, finansal istikrarı desteklemek amacıyla çeşitli makroihtiyati tedbirler uyguladı.
-
Kur korumalı mevduatın azaltılması
-
Türk lirası mevduatın artırılması
-
Kredi büyümesinin kontrol altında tutulması
Bu adımlar, para politikasının etkinliğini artırmayı hedefledi.
TCMB’nin Mesajı
Merkez Bankası, temel amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğunu vurgularken şu mesajı verdi:
-
Enflasyon görünümünde bozulma olursa sıkılaşma sürecek
-
Gerekirse ek makroihtiyati önlemler alınacak
-
Orta vadede hedeflere ulaşmak için politika seti sürdürülecek