Türkiye’de konut satışları yüksek seviyelerde devam ederken, “sıfır konut” olarak bilinen ilk el satışların toplam içindeki payında dikkat çekici bir düşüş yaşanıyor. Son veriler, özellikle son yıllarda yeni konutlara olan talebin gerilediğini ve alıcıların daha uygun fiyatlı ikinci el konutlara yöneldiğini gösteriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2017 yılında toplam konut satışlarının yaklaşık yarısını oluşturan ilk el konut satışları, 2026’nın ilk iki ayında %30 seviyesine kadar gerileyerek son yılların en düşük oranına ulaştı.
Gayrimenkul sektöründe önemli bir gösterge olarak kabul edilen sıfır konut satışlarının düşmesi, konut piyasasındaki fiyat farklarının büyüdüğünü ortaya koyuyor.
Sıfır Konut Satışlarında 10 Yıllık Değişim
TÜİK verileri, son 10 yılda ilk el konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının kademeli şekilde düştüğünü gösteriyor.
Türkiye’de İlk El Konut Satışları (2017–2026)
| Yıl | Satılan İlk El Konut | Toplam Satış İçindeki Pay |
|---|---|---|
| 2017 | 718.104 | %48,10 |
| 2018 | 715.589 | %48,74 |
| 2019 | 563.419 | %39,15 |
| 2020 | 530.037 | %32,96 |
| 2021 | 527.473 | %32,77 |
| 2022 | 547.058 | %33,65 |
| 2023 | 442.484 | %33,27 |
| 2024 | 517.600 | %33,40 |
| 2025 | 570.812 | %32,43 |
| 2026* | 71.854 | %30,44 |
*2026 verileri yalnızca Ocak ve Şubat aylarını kapsamaktadır.
Bu veriler, 2017’de satılan her iki konuttan birinin sıfır konut olduğunu, ancak son yıllarda bu oranın yaklaşık her üç konuttan birine kadar gerilediğini ortaya koyuyor.
Pandemi Dönemi Kırılma Noktası Oldu
Gayrimenkul sektöründeki uzmanlar, sıfır konut satışlarındaki gerilemenin en önemli nedenlerinden birinin Covid-19 sonrası artan inşaat maliyetleri olduğunu belirtiyor.
Pandemi döneminde:
-
İnşaat malzemesi fiyatları hızla arttı
-
İşçilik maliyetleri yükseldi
-
Finansman maliyetleri büyüdü
Bu gelişmeler, yeni projelerdeki konut fiyatlarının önemli ölçüde yükselmesine neden oldu.
Buna karşılık tüketiciler ise yüksek enflasyon ortamında konutu yatırım aracı olarak görmeye devam ederken daha uygun fiyatlı ikinci el konutlara yönelmeye başladı.
Büyük Şehirlerde Yeni ve Eski Konut Fiyatları Arasındaki Makas Açılıyor
Konut satışlarının yoğunlaştığı büyük şehirlerde sıfır konut ile ikinci el konut fiyatları arasındaki fark dikkat çekici seviyelere ulaştı.
Şubat ayı verilerine göre satışların en yoğun olduğu 10 şehirde yeni ve eski konut metrekare fiyatları arasında ciddi farklar bulunuyor.
İllere Göre Yeni ve Eski Konut Metrekare Fiyatları
| İl | Yeni Konut m² Fiyatı | Eski Konut m² Fiyatı |
|---|---|---|
| İstanbul | 71.081 TL | 46.938 TL |
| Ankara | 47.258 TL | 31.427 TL |
| İzmir | 54.488 TL | 39.479 TL |
| Antalya | 52.764 TL | 44.059 TL |
| Mersin | 37.317 TL | 21.936 TL |
| Bursa | 38.250 TL | 24.062 TL |
| Kocaeli | 41.319 TL | 27.391 TL |
| Tekirdağ | 36.257 TL | 21.317 TL |
| Gaziantep | 31.065 TL | 19.279 TL |
| Konya | 32.294 TL | 21.012 TL |
Veriler, özellikle büyük şehirlerde sıfır konut fiyatlarının ikinci el konutlara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
İstanbul’da Yeni Konutlar %50 Daha Pahalı
Konut satışlarında en büyük paya sahip şehir olan İstanbul’da yeni ve eski konut fiyatları arasındaki fark daha da belirgin durumda.
Şubat ayı verilerine göre İstanbul’da:
-
Yeni konut metrekare fiyatı: 71.081 TL
-
Eski konut metrekare fiyatı: 46.938 TL
Bu tablo, yeni konutların ortalama olarak %50’ye yakın daha pahalı olduğunu gösteriyor.
Yeni Konutların Fiyatı Neden Daha Yüksek?
Sektör temsilcileri, yeni konutların fiyatlarının daha yüksek olmasının birkaç temel nedeni olduğunu belirtiyor.
Yeni projelerde; deprem yönetmeliğine uygun yapı standartları, kapalı otopark gibi ek donatılar, asansör ve sosyal alanlar, modern altyapı sistemleri gibi özelliklerin maliyetleri artırdığı ifade ediliyor.
Buna karşın ikinci el konutlar daha uygun fiyatlı olduğu için özellikle yatırım ve oturum amaçlı alımlarda tercih edilebiliyor.
Sıfır Konut Satışları Sektör İçin Neden Önemli?
Gayrimenkul sektöründe sıfır konut satışları yalnızca satış rakamları açısından değil, sektörün finansal döngüsü açısından da önemli kabul ediliyor.
Yeni konut satışlarından elde edilen gelir yeni projelerin finansmanında kullanılıyor. İnşaat sektöründe üretimi artırıyor, konut arzının büyümesine katkı sağlıyor.
Bu nedenle sıfır konut satışlarının düşmesi, sektörün gelecekteki proje üretim kapasitesini de etkileyebiliyor.