Akaryakıt fiyatlarında küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmaların etkisini sınırlamak amacıyla alınan eşel mobil sistemi kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, petrol fiyatlarında yaşanabilecek artışların büyük bir kısmı vergi düzenlemesiyle dengelenecek.
Yeni uygulama ile birlikte uluslararası petrol fiyatlarındaki yükselişin vatandaşın bütçesine ve enflasyona olan etkisinin azaltılması hedefleniyor. Karara göre sistem geçici bir uygulama olarak devreye alınacak ve akaryakıt ürünlerinde meydana gelen fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmı ÖTV indirimi yoluyla karşılanacak.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl Uygulanacak?
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre eşel mobil sistemi 2 Mart 2026 tarihi baz alınarak uygulanacak. Bu tarihten sonra uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş olması durumunda, fiyat artışının büyük kısmı vergi düzenlemesiyle dengelenecek.
Sistem kapsamında uygulanacak mekanizma şu şekilde işleyecek:
| Uygulama Adımı | Açıklama |
|---|---|
| Baz Tarih | 2 Mart 2026 |
| Amaç | Petrol fiyat artışlarının tüketiciye etkisini azaltmak |
| Yöntem | ÖTV indirimi ile fiyat artışının büyük kısmının dengelenmesi |
| Karşılama Oranı | Artışın %75’e kadar olan kısmı vergiden karşılanacak |
| Süre | Geçici uygulama |
Bu yöntem sayesinde uluslararası piyasalardaki dalgalanmaların akaryakıt fiyatlarına doğrudan ve yüksek oranda yansımasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Benzin, Motorin ve LPG İçin ÖTV Ayarlaması
Karar kapsamında akaryakıt ürünleri için uygulanabilecek maksimum vergi indirimi tutarları da açıklandı. Buna göre fiyat artışlarının dengelenmesi için yapılabilecek ÖTV indirimi üst sınırları şu şekilde belirlendi:
| Akaryakıt Türü | Maksimum ÖTV İndirimi |
|---|---|
| Benzin | Litre başına 14,8277 TL |
| Motorin | Litre başına 13,9006 TL |
| LPG | Kilogram başına 11,3830 TL |
Bu sınırlar, akaryakıt fiyatlarında yaşanabilecek artışların önemli bir kısmının vergi düzenlemesiyle dengelenmesini sağlayacak.
Fiyat Düşüşlerinde Ters Mekanizma Çalışacak
Eşel mobil sisteminin yalnızca fiyat artışlarında değil, fiyat düşüşlerinde de devreye gireceği belirtildi. Petrol fiyatlarının gerilemesi durumunda ise ÖTV yeniden artırılabilecek.
Ancak uygulanacak artışlar belirli bir sınırı aşamayacak. Buna göre:
-
ÖTV artışı 2 Mart 2026 tarihinde uygulanan vergi seviyesini geçemeyecek
-
Vergi düzenlemesi fiyat değişimlerine paralel olarak uygulanacak
Bu sistem sayesinde hem fiyat artışlarının hem de düşüşlerinin dengeli şekilde yönetilmesi hedefleniyor.
10 Liralık Artışın Sadece 2,5 Lirası Vatandaşa Yansıyacak
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de akaryakıt fiyatlarına yansıyan artış oranının sınırlı tutulacak olması.
Örnek bir hesaplama şu şekilde:
| Fiyat Artışı | Vergiden Karşılanan Tutar | Vatandaşa Yansıyan |
|---|---|---|
| 10 TL | 7,5 TL | 2,5 TL |
Bu hesaplamaya göre uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatı 10 TL yükselirse, bunun yalnızca 2,5 TL’si pompa fiyatına yansıyacak. Kalan 7,5 TL ise vergi düzenlemesiyle dengelenecek.
Bu uygulama kapsamında ÖTV’nin yanı sıra bu vergiye bağlı olarak hesaplanan KDV’nin bir kısmından da feragat edilmiş olacak.
Enflasyonla Mücadele Önceliklendirilmiş Oldu
Ekonomi yönetimi tarafından alınan bu kararın temel amacı, enerji fiyatlarındaki küresel dalgalanmaların Türkiye’deki enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak olarak değerlendiriliyor.
Akaryakıt fiyatları;
-
ulaşım maliyetleri
-
üretim giderleri
-
lojistik harcamaları
-
tüketici fiyatları
üzerinde doğrudan etkili olduğu için, bu alanda yapılacak düzenlemeler enflasyonla mücadelede önemli bir araç olarak görülüyor.
Yeni uygulama kapsamında devletin önemli ölçüde vergi gelirinden feragat edeceği, ancak buna karşılık fiyat istikrarının korunmasının öncelik haline getirildiği belirtiliyor.