Kripto para piyasasını ve mücevher sektörünü yakından ilgilendiren kapsamlı vergi düzenlemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifine göre kripto varlık işlemlerine binde 3 oranında işlem vergisi getirilecek. Ayrıca pırlanta, inci ve benzeri değerli taşlara yüzde 20 oranında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) uygulanacak.
Teklif, Gelir Vergisi Kanunu, Gider Vergileri Kanunu ve Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda önemli değişiklikler öngörüyor.
Kripto Varlık İşlem Vergisi Nedir?
Teklifle birlikte “kripto varlık işlem vergisi” ihdas ediliyor. Buna göre:
-
Kripto varlık satış ve transfer işlemleri vergiye tabi olacak.
-
Vergiyi doğuran olay, satış veya transfer anında gerçekleşecek.
-
Verginin mükellefi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları (platformlar) olacak.
-
Vergi oranı: Binde 3 (on binde 3 değil, 10.000’de 3 = %0,03)
Vergi, kripto varlığın satış tutarı veya transfer anındaki rayiç değeri üzerinden hesaplanacak. Matrahtan gider veya başka bir vergi indirimi yapılamayacak.
Ödeme Takvimi
Bir aya ait işlem vergisi, izleyen ayın 15’ine kadar beyan edilip ödenecek.
Cumhurbaşkanı, bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya 5 katına kadar artırmaya yetkili olacak.
Kripto Gelirlerine %10 Stopaj
Teklifte yalnızca işlem vergisi değil, kazançlara yönelik tevkifat (stopaj) düzenlemesi de yer alıyor.
Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlarda gerçekleştirilen işlemlerden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden üçer aylık dönemler itibarıyla %10 oranında vergi kesintisi yapılacak.
| Uygulama | Oran |
|---|---|
| İşlem vergisi | %0,03 |
| Kazanç stopajı | %10 |
Stopajın Özellikleri
-
Gerçek veya tüzel kişi ayrımı yapılmayacak.
-
Tam veya dar mükellef fark etmeyecek.
-
İstisna olup olmaması stopajı etkilemeyecek.
-
FIFO (ilk giren ilk çıkar) yöntemi uygulanacak.
-
Aynı yıl içindeki zararlar mahsup edilebilecek.
Tevkif edilen kazançlar için gerçek kişiler ayrıca yıllık beyanname vermeyecek.
Ancak SPK’ya tabi olmayan platformlarda yapılan işlemler yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirilecek.
Şans ve Bahis Reklamlarına Gider Yasağı
Gelir Vergisi Kanunu’ndaki değişiklikle her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri ticari kazancın tespitinde gider olarak kabul edilmeyecek.
Bu düzenleme, vergi matrahını daraltıcı uygulamaların önüne geçmeyi hedefliyor.
Değerli Taşlara %20 ÖTV
Teklifin dikkat çeken bir diğer başlığı ise mücevher sektörünü ilgilendiriyor.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na eklenecek düzenlemeyle:
-
Tabii ve kültür incileri
-
Elmaslar
-
Kıymetli ve yarı kıymetli taşlar
-
Sentetik kıymetli taşlar
-
Bu taşlardan üretilmiş eşyalar
için %20 ÖTV uygulanacak.
| Ürün Grubu | Yeni ÖTV Oranı |
|---|---|
| Pırlanta | %20 |
| İnci | %20 |
| Elmas | %20 |
| Yarı kıymetli taşlar | %20 |
Bu hüküm, düzenlemenin yayımını izleyen ikinci ay başında yürürlüğe girecek.
Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Kripto vergilendirmesine ve ÖTV’ye ilişkin hükümler, kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasını takip eden ikinci ay başında yürürlüğe girecek.
Uygulamanın usul ve esaslarını belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verilecek.
Ekonomik Etkileri Ne Olabilir?
-
Kripto piyasasında işlem maliyetlerini artırabilir
-
Platformlara ek raporlama yükümlülüğü getirebilir
-
Mücevher fiyatlarında artışa yol açabilir
-
Vergi gelirlerini artırabilir
Kripto varlıkların vergilendirilmesi uzun süredir gündemdeydi. Sunulan teklif, sektörde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.