Ortadoğu’da tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmaya yol açtı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak operasyonlarının ardından özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Küresel arzın önemli bir bölümünün geçtiği bu kritik su yolunda yaşanabilecek olası bir aksama ihtimali, piyasaların en yakından izlediği başlık haline geldi.
ABD tipi ham petrol (WTI) vadeli kontratları varil başına 75 dolar seviyesinin üzerine çıkarak son sekiz ayın zirvesini gördü. Gün içi işlemlerde yüzde 10’a varan artış kaydedilirken, kapanışa doğru yükseliş yüzde 8’in üzerinde gerçekleşti. Türkiye’nin referans aldığı Brent petrol ise yaklaşık yüzde 6’ya yakın primle 77,33 dolar seviyesine yükseldi.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. Bu nedenle bölgede yaşanacak herhangi bir askeri ya da lojistik aksama, küresel arz güvenliğini doğrudan etkiliyor.
Tahran yönetimi boğazın açık kalacağını savunsa da bazı uluslararası nakliye şirketlerinin gemi rotalarını değiştirmeye başladığı bildiriliyor. Uzmanlara göre, risk algısının artması bile fiyatların yukarı yönlü hareket etmesi için yeterli oluyor.
OPEC+ Kararı Fiyatları Dengelemeye Yetmedi
OPEC+ ülkeleri, Nisan ayı için günlük 206 bin varillik üretim artışı konusunda uzlaştı. Ancak bu artış, küresel talebin yalnızca yaklaşık yüzde 0,2’sine denk geliyor.
Analistler, söz konusu üretim artışının mevcut jeopolitik risk ortamında fiyatları dengelemeye yetmeyeceği görüşünde. Özellikle Orta Doğu kaynaklı arz riskleri, piyasaların kısa vadeli fiyatlamasında belirleyici olmaya devam ediyor.
Petrol Fiyatlarındaki Yükselişin Türkiye’ye Etkisi
Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke olduğu için petrol fiyatlarındaki her artış doğrudan cari denge ve enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor. Son dönemde döviz kurunda görülen yüksek seviyelerle birleşen petrol artışı, akaryakıt fiyatlarına zam ihtimalini güçlendirdi.
Petrol fiyatlarının yüksek kalması durumunda:
-
Benzin ve motorin fiyatlarında artış
-
Ulaştırma maliyetlerinde yükseliş
-
Gıda ve temel tüketim ürünlerinde zincirleme fiyat etkisi
-
Enflasyon görünümünde yukarı yönlü risk
gündeme gelebilir.
Güncel Akaryakıt Fiyatları
Aşağıdaki tabloda büyük şehirlerdeki mevcut pompa fiyatları yer alıyor:
| Şehir | Benzin (TL) | Motorin (TL) |
|---|---|---|
| İstanbul | 58,34 | 60,39 |
| Ankara | 59,28 | 61,49 |
| İzmir | 59,56 | 61,76 |
Petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması ya da yükselişin sürmesi halinde önümüzdeki günlerde bu rakamların güncellenmesi bekleniyor.
Küresel Riskler Nereye Evrilir?
Gerilimin bölgesel çatışmaya dönüşmesi veya petrol sevkiyatının fiilen kesintiye uğraması halinde fiyatlarda daha sert hareketler görülebilir.
Öte yandan diplomatik kanalların devreye girmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin sorunsuz sürmesi halinde piyasalar bir miktar rahatlayabilir. Ancak mevcut tabloda risk primi yüksek seyrediyor.
Enerji piyasalarındaki bu gelişmeler, sadece akaryakıt fiyatlarını değil; enflasyon, para politikası ve büyüme görünümü açısından da kritik önem taşıyor.