Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, 2025 yılı ilk yarısına ilişkin Gelişen Piyasalar (EM) Büyük Bankalar İzleme Raporu’nu yayımladı. Toplam varlık büyüklüğü 48 trilyon doları aşan 142 büyük bankayı kapsayan güncellemede kredi büyümesinin hız kazandığı görüldü.

Rapora göre gelişen piyasa bankalarında kredi büyümesi yıllıklandırılmış bazda yüzde 12 seviyesine ulaştı.

Türkiye, Gelişen Avrupa’da Lokomotif Oldu

Fitch verilerine göre 2025’in ilk yarısında büyümeye en güçlü katkı gelişen Avrupa bankalarından geldi. Bu segmentte kredi büyümesi yüzde 31’e ulaştı ve bu performansta Türkiye’deki bankaların belirleyici rol oynadığı belirtildi.

Bu oran, gelişen piyasalar ortalamasının oldukça üzerinde seyrediyor.

48 Trilyon Dolarlık Dev Veri Seti

Fitch’in izleme kapsamındaki 142 banka:

• Toplamda 48 trilyon doların üzerinde varlığa sahip

• Sermaye piyasalarında yoğun borçlanma yapan büyük ölçekli kuruluşlardan oluşuyor

• Son beş mali yıla ilişkin aktif-pasif, likidite, kârlılık ve sermaye yeterliliği oranlarını içeriyor

Veri setinin, JPMorgan Chase & Co. tarafından oluşturulan CEMBI (Kurumsal Gelişen Piyasalar Tahvil Endeksi) kapsamındaki bankalarla büyük ölçüde örtüştüğü ifade edildi.

Bölgesel Performans: Kim Ne Kadar Büyüdü?

Latin Amerika

• Brüt kredi büyümesi: %8

• Mevduat tabanı: %2 daralma

• Artışta özellikle Brezilya bankalarının katkısı öne çıktı

Afrika

• Net faiz marjı (NIM): %6,2

• 2024’teki %5,7 seviyesinden yükseldi

• Artışta Nijerya bankalarının etkisi belirleyici oldu

Gelişen Avrupa

• Kredi büyümesi: %31

• Türkiye kaynaklı güçlü genişleme dikkat çekti

Net Faiz Marjı Yatay Seyretti

Gelişen piyasa bankalarının net faiz marjı (NIM), 2025’in ilk yarısında genel olarak yüzde 4,2 seviyesinde yatay kaldı.

Çoğu bölgede hafif gerileme görülürken, Afrika’da artış yaşanması küresel faiz dinamiklerinin bölgesel farklılıklarını ortaya koydu.

Türkiye Açısından Ne Anlama Geliyor?

Türkiye’de kredi büyümesinin yüzde 31 seviyesinde gerçekleşmesi, bankacılık sektörünün aktif genişleme döneminde olduğunu gösteriyor. Ancak bu büyümenin:

• Enflasyonist ortamla ilişkisi

• TL kredi politikaları

• Regülasyon etkisi

• Reel sektör finansman ihtiyacı

gibi faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Yüksek kredi büyümesi kısa vadede ekonomik aktiviteyi desteklerken, uzun vadede aktif kalitesi ve risk maliyetleri açısından dikkatle izleniyor.

Bankacılıkta Dengeler Değişiyor mu?

Küresel kredi büyümesi hızlanıyor
Türkiye bölgesel olarak öne çıkıyor
Net faiz marjları yatay
Afrika bankaları kârlılıkta yükselişte

Fitch raporu, gelişen piyasa bankacılığında büyümenin devam ettiğini ancak bölgesel ayrışmaların belirginleştiğini gösteriyor.

Fitch’in 2025 ilk yarı güncellemesine göre gelişen piyasa bankaları kredi genişlemesini sürdürürken, Türkiye yüzde 31’lik büyüme oranıyla gelişen Avrupa’da öne çıktı. Net faiz marjlarının genel olarak yatay kalması, kârlılık tarafında temkinli bir görünüm sunuyor.

Önümüzdeki dönemde küresel faiz politikaları ve bölgesel ekonomik dinamikler, bankacılık sektörünün performansında belirleyici olacak.