Altın piyasasında son dönemde yaşanan yükseliş, tüketici harcama alışkanlıklarını doğrudan etkiledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıkladığı banka ve kredi kartı verileri, özellikle kuyumculuk sektöründe dikkat çekici bir sıçramaya işaret ediyor. Açıklanan istatistiklere göre kuyumcularda kartla yapılan alışveriş tutarı 2026 Ocak ayında 69 milyar 142 milyon TL’ye ulaşarak aylık bazda tarihi zirveye çıktı.
Bu veri yalnızca sektörel bir artışı değil, aynı zamanda yatırım tercihinin tüketici davranışlarına nasıl yansıdığını da ortaya koyuyor. Finans uzmanları, altın fiyatlarındaki yükselişin yatırım amaçlı alımları artırdığını ve bu nedenle kartlı işlemlerin hızla büyüdüğünü belirtiyor.
Ortalama İşlem Tutarı Bir Yılda İkiye Katlandı
Verilere göre dikkat çeken en önemli değişim ortalama işlem tutarında yaşandı. 2025 Ocak ayında kuyumcularda kartla yapılan alışverişlerde ortalama tutar 15.158 TL seviyesindeyken, 2026 Ocak’ta bu rakam 29.667 TL’ye çıktı. Bu artış yıllık bazda yüzde 100’ün üzerine işaret ediyor.
Bu tablo, tüketicilerin sadece işlem sayısını değil işlem başına harcadığı tutarı da ciddi şekilde artırdığını gösteriyor. Analistler, bu yükselişin temel nedenleri arasında:
-
Gram altın fiyatındaki artış
-
Yatırım talebindeki büyüme
-
Enflasyondan korunma eğilimi
gibi faktörleri gösteriyor.
Şubat Verileri Güçlü Seyri Doğruladı
Ocak ayında kırılan rekor, şubat verileriyle desteklendi. 13 Şubat ile biten haftayı kapsayan istatistiklere göre yalnızca ay ortasına kadar kuyumcularda kartlı harcama 33 milyar TL’yi aştı. Bu da yılın ilk haftalarından itibaren talebin hız kesmediğini ortaya koyuyor.
Yılın ilk 7 haftası dikkate alındığında kartlarla kuyumcularda yapılan toplam harcama 102 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu rakam, altın talebinin 2026’ya güçlü bir başlangıç yaptığını net biçimde gösteriyor.
Kartlı Harcama Dağılımı Değişiyor
Haftalık kartlı ödeme verileri tüketici harcama kompozisyonunda da önemli bir değişime işaret etti. 6 Şubat haftasında toplam kartlı harcama 548,4 milyar TL seviyesindeyken 13 Şubat haftasında 521,3 milyar TL’ye geriledi. Toplam harcama düşmesine rağmen bazı sektörlerin payı yükseldi.
Özellikle temel tüketim kalemlerinde belirgin artış görüldü.
Harcama Payı Değişim Tablosu
| Sektör | Önceki Pay | Son Pay |
|---|---|---|
| Market & AVM | %19,8 | %21,5 |
| Yemek | %5,7 | %6,2 |
| Toplam (3 Kalem) | %32,4 | %35 |
Bu tablo tüketici davranışının giderek zorunlu harcamalara yöneldiğini gösteriyor. Uzmanlara göre bu eğilim ekonomik belirsizlik dönemlerinde sık görülen bir davranış modeli.
Altın Talebi Neden Artıyor?
Ekonomi çevrelerine göre altına yönelimin arkasında birkaç temel neden bulunuyor:
-
Güvenli liman arayışı
-
Enflasyondan korunma isteği
-
Kur oynaklığı
-
Jeopolitik riskler
Bu faktörler birleştiğinde yatırımcıların portföylerinde altının payı artıyor. Kuyumculardaki kartlı harcama verileri de bu eğilimin somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Uzman Yorumu: Harcama Eğilimi Değişiyor
Finans analistleri, kartlı harcama dağılımındaki değişimin ekonomik beklentilerle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor. Toplam harcama hacmi azalırken gıda ve zorunlu tüketim kalemlerinin payının artması, tüketicilerin daha temkinli bir bütçe yönetimine geçtiğini gösteriyor.
Aynı zamanda altın gibi yatırım araçlarına yönelimin artması, tasarruf bilincinin güçlendiğine işaret ediyor. Bu durum piyasalarda risk algısının yükseldiği dönemlerde sık görülen bir davranış olarak yorumlanıyor.
Genel Değerlendirme
Merkez Bankası verileri, altın fiyatlarındaki yükselişin yalnızca yatırım piyasasını değil perakende harcama alışkanlıklarını da etkilediğini açık biçimde ortaya koyuyor. Kuyumcularda kartlı harcamaların rekor kırması ve ortalama işlem tutarının iki katına çıkması, yatırımcıların altına olan ilgisinin güçlü seyrettiğini gösteriyor.
Önümüzdeki aylarda altın fiyatlarının yönü, hem kuyumcu satışlarını hem de kartlı ödeme verilerini belirleyen en kritik faktör olmaya devam edecek.