Generation Next Summit programında konuşan Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin dijital dönüşüm yol haritasını açıkladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, 2030 yılına kadar toplam 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zekâ yatırımının harekete geçirileceğini duyurarak, ülkenin küresel dijital rekabette üst sıralara taşınmasının hedeflendiğini söyledi.
İstanbul’da düzenlenen zirveye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, DEİK Başkanı Nail Olpak ve uluslararası teknoloji temsilcileri katıldı.
Yapay Zekâ Ekonomisi Küresel Rekabeti Şekillendiriyor
Bakan Kacır konuşmasında yapay zekânın yalnızca teknolojik değil, ekonomik ve jeopolitik bir güç unsuru haline geldiğini vurguladı. Çeşitli araştırmalara göre yapay zekânın dünya ekonomisine yıllık 4,4 trilyon dolara kadar katkı sağlayabileceği öngörülüyor. Bu büyüklük, devletlerin Ar-Ge yatırımlarını hızla bu alana yönlendirmesine neden oluyor.
Kacır’a göre yapay zekâ;
-
üretkenliği artırıyor
-
yeni sektörler oluşturuyor
-
küresel sermaye akışını yönlendiriyor
-
teknolojik rekabet dengelerini değiştiriyor
“Teknoloji Jeopolitiği” Uyarısı
Bakan, çip savaşları ve kritik yazılım kısıtlamalarının teknoloji rekabetinin artık jeopolitik bir boyut kazandığını gösterdiğini söyledi. Veri hâkimiyeti ve altyapı üstünlüğünü elinde tutan ülkelerin hızla öne çıktığını belirten Kacır, bu durumun küresel eşitsizlik riskini artırdığına dikkat çekti.
Türkiye’nin bu tablo karşısında teknolojik vesayete ve küresel tekelleşmeye karşı net bir duruş sergilediğini ifade etti.
Türkiye’nin Yapay Zekâ Altyapı Gücü Büyüyor
Bakanlık verilerine göre Türkiye, yüksek performanslı hesaplama kapasitesini artırmak için önemli teknik yatırımlar yaptı.
Ulusal Hesaplama Altyapısı Özeti
| Altyapı Unsuru | Kapasite |
|---|---|
| İşlemci çekirdeği | 80.000+ |
| GPU kartı | 504 |
| Veri depolama | 26 petabyte |
| Sistem | ARF hesaplama kümesi |
Bu sistem sayesinde araştırmacılar ve teknoloji girişimleri yüksek işlem gücüne ihtiyaç duyan projeleri yerli altyapı üzerinde geliştirebiliyor.
Avrupa Süper Bilgisayarlarına Erişim
Türkiye’nin katıldığı EuroHPC Ortak Girişimi sayesinde yerli araştırmacılar Avrupa’daki süper bilgisayar altyapılarına erişebiliyor. Bu kapsamda teknoloji girişimleri dünyanın en güçlü süper bilgisayarları arasında gösterilen MareNostrum 5 sisteminin işlem gücünden yararlanabiliyor.
HIT Programlarıyla Dev Teşvik Paketi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yürüttüğü HIT-30 programı, Türkiye tarihinin en büyük ölçekli yüksek teknoloji teşvik paketlerinden biri olarak öne çıkıyor.
| Program | Bütçe | Amaç |
|---|---|---|
| HIT-Veri Merkezi | 1,5 milyar $ | Yüksek kapasiteli veri merkezleri |
| HIT-Yapay Zekâ | 1,6 milyar $ | Sektörel dijital dönüşüm |
| HIT-Kuantum | Açıklanmadı | Kuantum altyapı geliştirme |
Bu programlar kapsamında en az 30 megavat kapasiteye sahip veri merkezleri için yatırımcılara geniş teşvikler sağlanacak.
Yerli Büyük Dil Modeli Geliyor
Bakan Kacır, Türkçe veriyle eğitilmiş Türkiye’nin ilk temel yapay zekâ büyük dil modelinin de yakında kullanıma sunulacağını açıkladı. Bu proje ile:
-
yerli yapay zekâ çözümlerinin yaygınlaştırılması
-
sektörlere özel uygulamaların geliştirilmesi
-
veri egemenliğinin güçlendirilmesi
amaçlanıyor.
Yeni Yapay Zekâ Eylem Planı Yolda
Bakanlık, yapay zekâ alanında kurumsal koordinasyonu sağlayacak yeni bir ulusal eylem planı hazırlıyor. Bu plan; veri altyapısı, insan kaynağı, mevzuat, etik ilkeler ve girişim finansmanı gibi başlıkları kapsayacak. Kacır, planın kısa süre içinde kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı.
Türkiye’nin Hedefi: Küresel Dijital Üs Olmak
Kacır’a göre Türkiye’nin stratejik vizyonu yalnızca teknoloji tüketen değil, teknoloji üreten ve ihraç eden ülke konumuna yükselmek. Veri işleme, depolama ve değer üretme kapasitesinin güçlendirilmesiyle ülkenin dünyanın önde gelen dijital merkezlerinden biri haline gelmesi hedefleniyor.