Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Kocaeli’de düzenlenen “İhracatın Liderleri Ödül Töreni”nde yaptığı konuşmada küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin hız kazandığını belirterek, artan gümrük vergilerinin ticaret savaşlarının en önemli araçlarından biri haline geldiğini söyledi. Türkiye’nin bu tablo karşısında ticari ortaklıklarını güçlendirmeye odaklandığını vurgulayan Bolat, ihracat artışının ekonomik büyümenin temel taşı olduğunu ifade etti.
Türkiye İhracatta Güçlü Konumunu Koruyor
Gebze Teknik Üniversitesi Kongre Merkezi’nde düzenlenen törende konuşan Bakan Bolat, Türkiye’nin ihracat performansına ilişkin güncel verileri paylaştı. Buna göre Türkiye’nin toplam ihracatı geçen yıl yüzde 4,4 artarak 273,5 milyar dolara ulaştı. Ayrıca 33 il 1 milyar dolar ihracat eşiğini aşarken 44 il de ihracatını artırmayı başardı.
Kocaeli’nin tek başına 35 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirten Bolat, bunun Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 12,5’ine denk geldiğini söyledi.
İhracat Ekonominin Ana Motoru
Bolat konuşmasında ihracatın yalnızca ticari faaliyet değil, aynı zamanda ekonomik istikrar aracı olduğunu vurguladı. İhracatın yatırım, üretim, istihdam, vergi geliri ve döviz kazancı sağladığını belirten Bakan, bunun ülkenin dış ödemeler dengesini desteklediğini ve finansal piyasaların istikrarına katkı sunduğunu dile getirdi.
Cumhurbaşkanı tarafından sık sık dile getirilen “yatırım, üretim, istihdam ve ihracat” yaklaşımının ekonomi politikalarının temelini oluşturduğunu ifade eden Bolat, Türkiye’nin yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık ekonomi büyüklüğüne ulaşmasının beklendiğini söyledi. Bu seviyenin gerçekleşmesi halinde Türkiye’nin küresel ekonomi sıralamasında 16’ncı sıraya yükselmesi öngörülüyor.
Temel Ekonomik Göstergeler Tablosu
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Toplam mal ihracatı | 273,5 milyar dolar |
| Hizmet ihracatı | 122 milyar dolar |
| Toplam ihracat | 396 milyar dolar |
| Cari açık | 25 milyar dolar |
| İşsizlik oranı | %7,7 |
| Yüksek teknolojili ürün ihracat payı | %43,5 |
| İhracatçı sayısı | 168 bin |
Teknoloji İhracatında Büyük Sıçrama
Türkiye’nin yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürün ihracatındaki payının yüzde 43,5’e yükseldiğini belirten Bolat, bu oranın 2002 yılında yüzde 30 seviyesinde olduğunu hatırlattı. Bu artışın sanayide dönüşümün somut göstergesi olduğunu söyleyen Bakan, birçok sektörde Türkiye’nin dünyada ilk 10 içinde yer aldığını, bazı alanlarda ise ilk 5’e girdiğini ifade etti.
Küresel Rekabet Sertleşiyor
Dünya ekonomisindeki rekabetin giderek yoğunlaştığını vurgulayan Bolat, özellikle Doğu Asya ekonomilerinin hızlı yükselişine dikkat çekti. Ticaret savaşlarının giderek sertleştiğini belirten Bakan, şu değerlendirmede bulundu:
“Dünyada acımasız bir rekabet var. Gümrük vergileri hızla artırılıyor ve ticaret savaşlarının ana araçlarından biri haline geliyor. Biz de bu ortamda ticaret ortaklarımızla daha güçlü iş birlikleri kurmaya çalışıyoruz.”
İhracatçılara Rekor Destek
Bakanlık olarak ihracatçılara sağlanan finansman desteklerinin arttığını belirten Bolat, geçen yıl firmalara toplam 33 milyar lira destek verildiğini açıkladı. Bu yıl ise destek miktarının 45 milyar liraya çıkarılması planlanıyor.
Merkez Bankası reeskont kredilerinin de yaklaşık 1 trilyon lira seviyesine ulaştığını söyleyen Bolat, özellikle Eximbank ve kamu bankaları aracılığıyla ihracatçılara düşük maliyetli finansman sağlandığını belirtti.
Avrupa Birliği En Büyük Pazar
Türkiye’nin en büyük ticaret ortağının Avrupa Birliği olduğunu hatırlatan Bolat, AB’nin toplam ihracat içindeki payının yüzde 43 olduğunu açıkladı. Türkiye’nin AB’ye ihracatı 117 milyar dolar seviyesine ulaştı.
1996 yılında yürürlüğe giren Gümrük Birliği anlaşması döneminde AB ile ticarette ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 50 seviyesindeyken, 2025 itibarıyla bu oran yüzde 101’e yükseldi.
Bölgesel İhracat Performansı Tablosu
| Bölge | İhracat Tutarı |
|---|---|
| Avrupa Birliği | 117 milyar $ |
| Afrika | 37 milyar $ |
| ABD | 16,2 milyar $ |
Hedef: 410 Milyar Dolarlık İhracat
Türkiye’nin mal ve hizmet ihracatının toplamda yaklaşık 396 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, bu rakamla ülkenin 400 milyar dolarlık ihracat ligine girdiğini söyledi.
2026 hedeflerinin ise daha yüksek olduğunu ifade eden Bakan:
-
282 milyar dolar mal ihracatı
-
128 milyar dolar hizmet ihracatı
olmak üzere toplam 410 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşmayı amaçladıklarını açıkladı.
İşsizlikte 25 Yılın En Düşük Seviyesi
Aralık ayı verilerine göre işsizlik oranının yüzde 7,7’ye gerilediğini hatırlatan Bolat, bunun son çeyrek yüzyılın en düşük seviyesi olduğunu belirtti. İstihdamın 20 milyon seviyesinden 33 milyona yaklaştığını ifade eden Bakan, büyümenin üretim odaklı sürdürüleceğini söyledi.
Gebze’den Türkiye’ye İhracat Gücü
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkan Vekili Adil Pelister, “İlk 1000 İhracatçı Araştırması”nın yıllar içinde ülkenin en prestijli sanayi listelerinden biri haline geldiğini söyledi.
Gebze Ticaret Odası Başkanı Abdurrahman Aslantaş ise listede yer alan 63 oda üyesi firmanın toplam 10 milyar 497 milyon dolarlık ihracatla ekonomiye önemli katkı sağladığını açıkladı. Törende bu firmalara ödülleri takdim edildi.