Türkiye’nin yerli ve millî genel maksat helikopteri GÖKBEY için uluslararası ölçekte kritik bir anlaşma imzalandı. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), Suudi Arabistan ile GÖKBEY’in ortak üretimini kapsayan, uzun vadeli ve yüksek teknoloji kazanımı içeren bir mutabakat zaptına imza attı.
Savunma sanayisinde ihracat ve teknoloji paylaşımı odaklı yeni dönemin önemli adımlarından biri olarak değerlendirilen anlaşma, yalnızca platform satışı değil; üretim, montaj ve teknoloji transferi boyutlarını da kapsıyor.
2025’te Envantere Girdi, 2026’da Uluslararası İş Birliği
Türkiye’nin özgün tasarımı olan T625 GÖKBEY, 2025 yılında Jandarma Genel Komutanlığı envanterine girmişti. Hem askerî hem de sivil görevlerde kullanılabilecek şekilde geliştirilen platform, şimdi Suudi Arabistan ile ortak üretim perspektifiyle yeni bir aşamaya taşındı.
TUSAŞ ile Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ve Askeri Sanayiler Otoritesi arasında imzalanan mutabakat zaptı, GÖKBEY’in farklı görev konfigürasyonlarıyla üretilebilmesinin önünü açıyor.
Ortak Üretim Modeli Nasıl Şekillenecek?
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun daha önce yaptığı değerlendirmelere göre iş birliği modeli; satın alma, ortak üretim, nihai montaj hattı kurulumu veya daha ileri seviyede projeye dahil olma gibi farklı seçenekleri içeriyor.
Öne çıkan başlıklar:
-
Doğrudan satın alma seçeneği
-
Yerel montaj hattı kurulması
-
Daha ileri seviyede üretim kabiliyeti kazanımı
-
Uzun vadeli teknoloji transferi
Demiroğlu’nun ifadelerine göre 20, 50 ya da 100 adet gibi farklı ölçekler masada bulunuyor. Nihai montaj hattı kurulması için daha yüksek adetli siparişlerin fizibilite açısından gerekli olduğu belirtiliyor.
KAAN ve GÖKBEY Aynı Vizyon Çerçevesinde
Suudi Arabistan’ın Milli Muharip Uçak KAAN projesine ilgisi de savunma sanayisindeki iş birliğini geniş bir çerçeveye taşıyor. TUSAŞ yönetimi, hem KAAN hem de GÖKBEY’in Suudi Arabistan’da üretilebilme ihtimalinin değerlendirildiğini açıklamıştı.
Bu yaklaşım, Suudi Arabistan’ın 2030 Vizyonu kapsamında savunma sanayisinde yerlileşme hedefiyle de örtüşüyor.
GÖKBEY’in Teknik Kabiliyetleri
Türkiye’nin coğrafi ve iklim koşullarına uygun olarak tasarlanan GÖKBEY, tamamen özgün bir genel maksat helikopteri olarak geliştirildi.
Temel Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Mürettebat | 2 |
| Yolcu Kapasitesi | 12 |
| Uzunluk | 15,87 m |
| Ana Rotor Çapı | 13,20 m |
| Azami Kalkış Ağırlığı | 6.050 kg |
| Motor | 2 × TEI TS1400 (1.400 shp) |
| Standart Yakıt | 1.020 kg |
| Harici Yakıt | 280 kg |
| Bagaj Hacmi | 1,1 m³ |
Performans Değerleri
| Performans | Değer |
|---|---|
| Azami Hız | 165 knot (306 km/sa) |
| Seyir Hızı | 150 knot (280 km/sa) |
| Menzil | 400 deniz mili (740 km) |
| Harici Tank ile Menzil | 512 deniz mili (948 km) |
| Havada Kalış | 3,8+ saat |
| Harici Tank ile | 5+ saat |
| Servis Tavanı | 20.000 ft |
Yerli Motor Hamlesi: TS1400
GÖKBEY’in en kritik eşiklerinden biri motor tarafında yaşandı. İlk etapta ABD menşeli LHTEC CTS800 motorlarının kullanılması planlanırken, yerli motor hedefi doğrultusunda TEI tarafından geliştirilen TS1400 turboşaft motoruna geçildi.
TS1400 ile gerçekleştirilen ilk test uçuşu 22 Nisan 2023’te yapıldı. Bu adım, platformun tam anlamıyla yerli motor kabiliyeti kazanması açısından stratejik önem taşıyor.