Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlüğü, serbest meslek kazancı kapsamında avukatlara yönelik yazılı bildirim sürecini başlattı. Şubat ayı itibarıyla gönderilmeye başlanan yazılarda, vergi durumlarının değerlendirilmesi amacıyla defterdarlık bünyesindeki denetim birimlerine davet yapılıyor.
Süreç, “gönüllü uyum çalışması” başlığı altında yürütülüyor.
2023 ve 2024 Gelirleri Masada
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen denetimlerde özellikle 2023 ve 2024 takvim yıllarına ilişkin beyanlar incelenecek. Resmi verilere göre avukatların 2024 yılı için ortalama yaklaşık 34 bin TL gelir beyan ettiği belirtiliyor.
Maliye ekipleri daha önce doktorlar, fal ve astroloji hizmeti sunanlar ile online psikolog ve diyetisyenler üzerinde yoğun incelemeler gerçekleştirmişti. Bu kapsamda vergi uyumsuzluğu tespit edilen mükelleflere yaptırımlar uygulanmıştı.
RADAR Sistemi Devrede
Denetim sürecinde, Maliye’nin “RADAR” adı verilen analiz sistemi aktif şekilde kullanılıyor. Bu sistemle;
-
Beyan edilen gelirler
-
Gerçek hasılat verileri
-
Dijital ödeme kayıtları
karşılaştırılıyor.
Vergi inceleme ekipleri ayrıca yerinde hasılat tespiti yapabiliyor. Eğer beyan edilen gelir ile tespit edilen hasılat arasında yüzde 20’den fazla fark bulunursa, mükellef açıklamaya davet ediliyor.
Dijital Vergi Dairesi’ne Risk Sorgulama Eklendi
Gelir İdaresi, mükelleflerin risk durumunu önceden görebilmesi amacıyla Dijital Vergi Dairesi sistemine risk sorgulama özelliği ekledi. Bu sayede mükellefler potansiyel uyumsuzlukları erken aşamada fark ederek gönüllü uyum kapsamında vergi dairesine başvurabiliyor.
Uzmanlara göre bu sistem, ağır cezalar yerine uzlaşma mekanizmasının devreye girmesine imkân tanıyor.
E-Serbest Meslek Makbuzu İbrazı Zorunlu
Türkiye Barolar Birliği tarafından yapılan bilgilendirmelere göre, avukatların düzenledikleri e-serbest meslek makbuzlarını inceleme elemanının talebi halinde elektronik ortamda ibraz etmeleri gerekiyor.
Barolar Birliği’nin notlarına göre:
| Durum | Yaptırım |
|---|---|
| Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi | Gizleme suçu |
| Hapis cezası | 18 ay – 5 yıl |
15 Nisan 2022 itibarıyla cezanın üst sınırı 3 yıldan 5 yıla çıkarıldı.
Fiziksel Defter Zorunluluğu Kalktı
Avukatlar, 2018 takvim yılından itibaren serbest meslek kazanç defterini fiziksel olarak tutmuyor. Amortisman kayıtları ve muhasebe işlemleri dijital sistem üzerinden yürütülüyor.
Ancak elektronik makbuzların muhafazası ve talep edildiğinde ibrazı zorunluluğu devam ediyor.