Rüzgar enerjisi yatırımlarında yeni bir dönem başladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, elektriksel kurulu gücü 10 megavat (MW) ve üzeri olan lisanslı ya da lisanssız rüzgar enerjisi santralleri (RES) için Rüzgar Gücü İzleme ve Tahmin Merkezi (RİTM) bağlantı belgesi zorunlu hale getirildi.
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, rüzgar enerjisi üretiminde veri izleme, tahmin doğruluğu ve sistem güvenliğini artırmayı amaçlıyor.
Hangi Santraller İçin Zorunlu?
Yeni düzenlemeye göre:
| Kurulu Güç | RİTM Bağlantı Belgesi |
|---|---|
| 10 MW ve üzeri (lisanslı/lisanssız) | Zorunlu |
| 10 MW altı | Talep halinde düzenlenebilecek |
10 MW altındaki RES’ler için belge zorunlu değil; ancak yatırımcı talep ederse yönetmelik hükümleri kapsamında belge düzenlenebilecek.
Kabul Sürecinde RİTM Şartı
Rüzgar türbinlerinin kabul işlemleri, 19 Şubat 2020 tarihli Elektrik Üretim ve Elektrik Depolama Tesisleri Kabul Yönetmeliği esaslarına göre yürütülecek. Bakanlığa yapılacak kabul başvurusu doğrultusunda, kabule esas olan türbinler için RİTM bağlantı belgesi düzenlenecek.
Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), kurulacak altyapının teknik özelliklerinde değişiklik yapma hakkını saklı tutacak. Güncellemeler ise RİTM-İA sistemi üzerinden ilan edilecek.
Altyapı Maliyeti Yatırımcıya Ait
Santral için gerekli tüm altyapının kurulumu ya da yenilenmesiyle ilgili harcamalar, yatırımcı tarafından karşılanacak. Bu kapsamda veri aktarım sistemleri ve teknik donanım yükümlülüğü tamamen kullanıcıya ait olacak.
SCADA Verileri Kesintisiz Aktarılacak
RİTM bağlantı belgesi alan santraller için önemli yükümlülükler getirildi:
-
SCADA verileri, belirlenen formatta ve kesintisiz şekilde RİTM’e aktarılacak.
-
Gerçekleşen güç üretim verileriyle uyumlu veri iletimi sağlanacak.
-
Bildirilen arıza ve kesintiler için 3 iş günü içinde müdahale edilip elektronik posta yoluyla bildirim yapılacak.
-
Lisans gücü, yardımcı kaynak gücü ya da lisans numarası gibi değişiklikler 3 iş günü içinde bildirilecek.
-
TEİAŞ’ın TEKİS ve YTBS gibi sistemlerine entegrasyon sağlanacak.
Veri Güvenliği ve Gizlilik Vurgusu
TEİAŞ tarafından üretilen tahmin verilerinin gizliliği korunacak. İlgili kullanıcı onayı olmadan veriler, kamu kurumları dışında üçüncü kişilerle paylaşılmayacak.
Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı
11 Şubat 2024 tarihli önceki RİTM Bağlantı Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme ile sistem daha net yükümlülükler ve teknik çerçeve ile yeniden yapılandırıldı.
Enerji Piyasasında Ne Değişecek?
Yeni uygulama ile:
-
Rüzgar enerjisi üretim tahmin doğruluğunun artırılması
-
Şebeke yönetiminin güçlendirilmesi
-
Veri standardizasyonunun sağlanması
-
Elektrik sisteminde arz güvenliğinin artırılması
hedefleniyor.
Uzmanlara göre özellikle büyük ölçekli RES yatırımları için veri uyumu ve sistem entegrasyonu önümüzdeki dönemde daha kritik hale gelecek.