Manisa ve Samsun’daki Organize Sanayi Bölgeleri’nde (OSB) Çinli otomotiv üreticileri için tahsis edilen sanayi parselleri, yaklaşık 40 milyar TL’ye yaklaşan ekonomik büyüklükleriyle dikkat çekiyor. Küresel otomotiv sektöründe rekabet kızışırken, Türkiye’nin bu yarışta güçlü bir üretim üssü olma hedefi hâlâ masada duruyor. Ancak özellikle Samsun’da Chery için ayrılan alanın, başka küresel firmalara da açılabileceği yönündeki değerlendirmeler, yatırım sürecinde yeni bir denge arayışının başladığını gösteriyor.
Türkiye uzun yıllardır otomotiv sektöründe “büyük ölçekli ve kalıcı” bir yabancı yatırımı çekmekte zorlanırken, Çinli üreticilerin agresif küresel genişleme stratejileri umutları yeniden canlandırmıştı. Elektrikli ve içten yanmalı araç üretimi için Manisa ve Samsun’da tahsis edilen dev araziler, bugün itibarıyla sadece sanayi alanı olarak bile ciddi bir ekonomik değeri temsil ediyor.
Tahsis Edilen Parsellerin Güncel Ekonomik Değeri
| Bölge | Firma | Alan (m²) | m² Birim Fiyatı | Toplam Değer |
|---|---|---|---|---|
| Samsun OSB (Tekkeköy) | Chery | 1.200.000 | ~5.000 TL | ~6 milyar TL |
| Manisa OSB | BYD | 1.600.000 | ~21.000 TL | ~33,6 milyar TL |
| Toplam | 2.800.000 | ~39,6 milyar TL |
Bu hesaplamayla birlikte, sadece iki parselin piyasa değeri bile 40 milyar TL sınırına dayanmış durumda.
Samsun: Chery Alanı Başka Firmalara da Açılabilir
Samsun’un Tekkeköy ilçesindeki Yeni OSB’de ayrılan 1,2 milyon metrekarelik alan, otomotiv fabrikası kurulabilecek tüm altyapıya sahip. Elektrik hatları çekildi, su ve altyapı taahhütleri tamamlandı. Ancak Chery cephesinden hâlâ net bir yatırım takvimi gelmiş değil.
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan bu durumu şu sözlerle özetledi:
“Chery gelirse kendileri için de bizim için de kazanç olur. Gelmezse kendileri bilir. Bizim yerimiz çok güzel. Başka firmalara da verebiliriz.”
Bu açıklama, Samsun OSB’deki parselin yalnızca Chery ile sınırlı kalmayabileceğini, farklı küresel otomotiv veya teknoloji firmalarına da açılabileceğini ortaya koyuyor.
Manisa: BYD Yatırımı Türkiye’nin En Büyük Otomotiv Hamlelerinden Biri Olabilir
Manisa OSB’de BYD için ayrılan 1,6 milyon metrekarelik alan, Türkiye otomotiv tarihindeki en büyük yatırım vaatlerinden biri olarak görülüyor. 8 Temmuz 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde imzalanan anlaşmaya göre:
| Başlık | Detay |
|---|---|
| Yatırım Tutarı | ~1 milyar dolar |
| Üretim Kapasitesi | 150 – 200 bin araç / yıl |
| İstihdam | Binlerce kişi |
| Faaliyete Geçiş | 2026 sonu (hedef) |
| Ekstra Unsur | AR-GE merkezi |
BYD’nin yatırım karşılığında, elektrikli ve hibrit araçlara getirilen bazı ek gümrük vergilerinden muaf tutulması da dikkat çekmişti. Ancak yatırımın hâlen “niyet ve planlama” aşamasında olması, beklentileri temkinli kılıyor.
Chery İçin Konuşulan Rakamlar
Chery cephesinden henüz resmi ve bağlayıcı bir takvim açıklanmasa da kulislerde konuşulan veriler şöyle:
| Başlık | Tahmini Değer |
|---|---|
| Yatırım Tutarı | ~1 milyar dolar |
| Alan | 1,2 milyon m² |
| Üretim Kapasitesi | 200 bin araç / yıl |
| İstihdam | 5 bin kişiye kadar |
Mart 2025’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Chery International Başkanı Zhang Guibing’e teşekkür belgesi vermesi, beklentileri daha da güçlendirmişti. Ancak somut adımların gecikmesi, alternatif yatırımcı ihtimalini gündeme taşıyor.
Türkiye Otomotivde “Bekleme Odasında”
Türkiye, yıllardır Avrupa’ya yakınlık, Gümrük Birliği avantajı, Geniş iç pazar, Lojistik üstünlük gibi unsurlarla otomotiv yatırımları için cazip bir merkez olmayı sürdürüyor. Çinli üreticilerin yanı sıra Asyalı ve Avrupalı markalar için de Manisa ve Samsun’daki alanlar stratejik önem taşıyor.
Ancak tablo şunu gösteriyor:
Türkiye hazır, altyapı hazır, parseller hazır…
Artık karar yatırımcıların küresel stratejilerine bağlı.