Vergi ve SGK prim borçları nedeniyle kredi kullanamayan esnaf ve sanatkârların ciddi bir finansman çıkmazı yaşadığını belirten Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, mevcut sistemin esnafı daha da zor duruma soktuğunu söyledi.
Palandöken, borcu bulunan esnafın krediye erişemediğini, bu nedenle hem borçlarını ödeyemediğini hem de işini sürdüremez hale geldiğini vurgulayarak, “Esnafın krediye ulaşmasının önündeki engellerin bir an evvel kaldırılması gerekiyor” çağrısında bulundu.
“Borcu Var Diye Kredi Alamıyor, Kredi Alamayınca Borcunu Ödeyemiyor”
Vergi ya da SGK prim borcu olan binlerce esnafın haftalarca krediye erişemediğini ifade eden Palandöken, sistemin kendi içinde bir çıkmaza dönüştüğünü dile getirdi:
“Borcu var ama ödeyemiyor. Kredi almak istiyor ki önce borcunu kapatsın. Ama siz diyorsunuz ki ‘Borcun varsa kredi alamazsın.’ Peki bu insanlar borcunu nasıl ödeyecek?”
Esnafın yalnızca resmi borçları değil, günlük hayat ve işleyişe dair birçok zorunlu gideri olduğunu hatırlatan Palandöken, krediye erişimin kesilmesinin zincirleme bir ekonomik krize yol açtığını ifade etti.
Esnafın Günlük Zorunlu Giderleri
| Gider Kalemi | Etkisi |
|---|---|
| Elektrik, su, doğalgaz | İş yerinin faaliyetini doğrudan etkiliyor |
| Personel maaşları | İstihdamın devamı için zorunlu |
| Mal alımı | Ticaretin sürdürülebilmesi için şart |
| Çocukların okul giderleri | Aile bütçesini doğrudan etkiliyor |
| Vergi ve SGK borçları | Krediye erişimin önündeki temel engel |
Bu giderler karşılanamadığında, esnafın hem ticari hem de sosyal hayatı büyük risk altına giriyor.
“Krediye Erişim Olmazsa Enflasyon da Artar”
Palandöken, esnafın krediye ulaşamamasının yalnızca bireysel bir sorun olmadığını, bunun tüm ekonomiyi etkileyen sonuçları olacağını vurguladı:
“Esnaf krediye ulaşamazsa maliyetler artacak, bu maliyetler ürün fiyatlarına yansıyacak. Bu da enflasyonu daha da artıracak. Aynı zamanda istihdam azalacak, esnaf evinin geçimini dahi yapamaz hale gelecek.”
TESK’in Çözüm Önerisi: Yapılandırma + Kredi Erişimi
TESK Başkanı’na göre çözüm, “borcu olan kredi alamaz” anlayışının değiştirilmesiyle mümkün. Öncelikle borçların yapılandırılması, ardından esnafın krediye erişiminin sağlanması gerekiyor.
| Mevcut Sistem | Önerilen Sistem |
|---|---|
| Borcu olan kredi alamıyor | Borcu olan yapılandırma sonrası krediye ulaşabiliyor |
| Esnaf borcunu ödeyemiyor | Krediyle borcunu kapatıp işini sürdürüyor |
| Finansman kilitleniyor | Finansman akışı yeniden başlıyor |
Palandöken bu noktada şunları söyledi:
“İnsan borcunu ödemek için borçlanıyor, faiz ödüyor ama siz diyorsunuz ki ‘Zaten borcun var, önce onu öde.’ Peki nasıl ödeyecek? Bu nedenle esnafı rahatlatacak bir sistem mutlaka hayata geçirilmeli.”
“Esnafın Nefes Alması İçin Acil Adım Şart”
TESK Başkanı, mevcut uygulamanın hem ticareti hem de sosyal düzeni olumsuz etkilediğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu engellemenin bir an evvel kaldırılması gerekiyor. Biz, sorunun bir an önce çözüme kavuşturulmasını ve esnafın nefes almasını bekliyoruz.”