Türkiye’nin tahıl tedarikinde dengeler hızla değişiyor. Rusya, buğday başta olmak üzere tahıl ürünlerinde Türkiye’nin en büyük tedarikçisi konumuna yerleşti. Kasım ayında yapılan sevkiyatlar son bir buçuk yılın en yüksek seviyesine çıkarken, Rusya Türkiye’nin toplam tahıl ithalatının yaklaşık yüzde 70’ini tek başına karşıladı.
Verilere göre Rusya, geçen yıl kasım ayında Türkiye’ye 189,4 milyon dolar değerinde buğday ihraç etti. Bu rakam, 2023 yazından bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak dikkat çekti. Özellikle aylık ve yıllık bazdaki sert artış, ticaret hacmindeki büyümeyi net biçimde ortaya koydu.
Kasım ayında yapılan ihracat, bir önceki aya göre yüzde 17 artarken, yıllık bazda artış ise adeta sıçrama yaptı. Bir yıl önce aynı dönemde yalnızca 7,6 milyon dolar olan ihracat, 25 kat artış göstererek 189,4 milyon dolara ulaştı.
Sevkiyatların Büyük Kısmı Buğday
Rusya’dan yapılan tahıl sevkiyatlarının yüzde 90’dan fazlasını buğday oluşturdu. Geriye kalan bölüm ise arpa, mısır ve karabuğday gibi ürünlerden meydana geldi. Bu durum, Türkiye’nin özellikle buğday ihtiyacında Rusya’ya olan bağımlılığın ne kadar arttığını gözler önüne serdi.
Rusya – Türkiye Tahıl Ticareti (Kasım Verileri)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Buğday İhracat Tutarı | 189,4 milyon dolar |
| Aylık Artış Oranı | %17 |
| Yıllık Artış Oranı | 25 kat |
| Geçen Yıl Kasım Ayı Tutarı | 7,6 milyon dolar |
| Türkiye Tahıl İthalatındaki Payı | Yaklaşık %70 |
| Sevkiyatın Buğday Oranı | %90’dan fazla |
| Diğer Ürünler | Arpa, mısır, karabuğday |
Tarım İthalatında Dikkat Çeken Artış
Türkiye, 2025 yılının ilk 11 ayında tarım ve gıda ürünlerinde toplamda yaklaşık 20,5 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bu dönemde özellikle tahıl ve ham madde alımlarındaki artış dikkat çekti.
Bu tablo, buğday gibi temel gıda ürünlerinde dışa bağımlılık konusunu yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, artan ithalat rakamlarının hem tarımsal üretim politikaları hem de uzun vadeli gıda güvenliği açısından dikkatle ele alınması gerektiğini vurguluyor.
Arz Güvenliği Açısından Stratejik Öneme Sahip
Rusya’dan yapılan buğday tedariki, Türkiye’nin iç tüketimini karşılamada kritik bir rol oynuyor. Yüksek ithalat payı:
-
Stratejik stoklama politikaları,
-
Gıda arz güvenliği,
-
Fiyat istikrarı,
-
Un ve makarna sanayisinin sürdürülebilirliği
açısından büyük önem taşıyor. Ancak uzmanlara göre, bu kadar yüksek oranda tek bir ülkeye bağımlı olunması, uzun vadede risk unsuru da oluşturabilir.