Türkiye’nin hafızasına kazınan en büyük afetlerden biri olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. Binlerce insanın hayatını kaybettiği felaketin yıl dönümünde Kocaeli’den Yalova’ya, Sakarya’dan İstanbul’a kadar birçok noktada anma programları düzenlendi. Saatler depremin meydana geldiği 03.02’yi gösterdiğinde hayatını kaybedenler dualarla anıldı.
Aradan geçen 27 yıl şehirlerin çehresini değiştirdi, yıkılan binaların yerine yenileri yükseldi. Ancak yakınlarını kaybedenler için 17 Ağustos’un bıraktığı acı hiç kaybolmadı.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) da yıl dönümü mesajında 17 Ağustos’un yalnızca hatırlanması gereken bir acı değil, geleceğe hazırlanmak için çıkarılması gereken büyük bir ders olduğuna dikkat çekti.
45 saniye Türkiye’nin hafızasına kazındı
Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan Marmara Depremi, 17 Ağustos 1999 günü saat 03.02’de meydana geldi.
7,4 büyüklüğündeki deprem yaklaşık 45 saniye sürdü. Ancak bu kısa süre, başta Kocaeli olmak üzere Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce’de çok büyük bir yıkıma neden oldu.
Resmî raporlara göre depremde 17 bin 480 kişi yaşamını yitirirken, 43 bin 953 kişi yaralandı. Yaklaşık 200 bin kişi evsiz kaldı.
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin bilançosu
| Gösterge | Veriler |
|---|---|
| Depremin tarihi | 17 Ağustos 1999 |
| Depremin saati | 03.02 |
| Büyüklüğü | 7,4 |
| Süresi | 45 saniye |
| Hayatını kaybedenler | 17.480 kişi |
| Yaralananlar | 43.953 kişi |
| Evsiz kalanlar | Yaklaşık 200 bin kişi |
| Yıkılan konut | 66.441 |
| Yıkılan iş yeri | 10.901 |
| Hasar tespit edilen konut | 285.211 |
| Hasar tespit edilen iş yeri | 42.902 |
| Depremden etkilenen nüfus | Yaklaşık 16 milyon kişi |
Rakamların her biri, 17 Ağustos’un neden Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük felaketlerden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Depremin merkez üssü Gölcük’te saatler 03.02’de durdu
Felaketin merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde hayatını kaybedenler bu yıl da depremin meydana geldiği saatte anıldı.
Kavaklı Sahili’ndeki Deprem Anıtı önünde gerçekleştirilen programda vatandaşlar ve yakınlarını kaybeden aileler bir araya geldi. Saatler 03.02’yi gösterdiğinde anıta çelenk bırakıldı ve depremde yaşamını yitirenler için dualar edildi.
27 yıl önce Türkiye’nin en ağır gecelerinden birini yaşayan Gölcük’te düzenlenen tören, felaketin hafızalardaki yerini bir kez daha hatırlattı.
Yalova’da deprem anıtına karanfiller bırakıldı
Depremden en ağır etkilenen şehirlerden Yalova’da da anma programının adresi Deprem Anıtı oldu.
Saat 03.02’de saygı duruşunda bulunuldu ve hayatını kaybedenler için dualar edildi. Vatandaşlar, deprem döneminde çekilen fotoğraflardan oluşan sergiyi gezerken, yaşamını yitirenlerin isimlerinin bulunduğu mermer bloklara karanfiller bıraktı.
Fotoğraflar, aradan geçen 27 yıla rağmen o gece yaşanan yıkımın boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Sakarya’da dualarla anıldılar
Sakarya’da ise anma programı 15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda gerçekleştirildi.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda Kur’an-ı Kerim okundu, depremde hayatını kaybeden vatandaşlar için dualar edildi.
Program kapsamında Marmara Depremi sırasında yaşananları anlatan görüntüler de katılımcılarla paylaşıldı.
İstanbul’da Avcılar yine 17 Ağustos’u unutmadı
17 Ağustos Marmara Depremi İstanbul’da özellikle Avcılar’da ağır izler bıraktı.
Felaketin 27’nci yıl dönümünde Avcılar’da gerçekleştirilen anma programında belediye yetkilileri, afet gönüllüleri ve vatandaşlar bir araya geldi.
Avcılar Havuz Meydanı’ndan Marmara Caddesi’ndeki deprem anıtına yürüyen grup, burada hayatını kaybedenler için saygı duruşunda bulundu.
Avcılar Belediye Başkan Vekili Yüksel Can da aradan 27 yıl geçmesine rağmen depremin acısının hâlâ derinden hissedildiğini belirterek yaşamını yitiren vatandaşları andı.
Siyasilerden 17 Ağustos mesajları
17 Ağustos Marmara Depremi’nin yıl dönümü dolayısıyla siyaset dünyasından da peş peşe anma mesajları geldi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, felaketin milletin hafızasında derin izler bıraktığını belirterek depremde yaşamını yitiren vatandaşları rahmetle andı. Aradan geçen yıllara rağmen o gecenin ve kaybedilen insanların unutulmadığını vurguladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise 17 Ağustos’un 27’nci yıl dönümünde yaptığı paylaşımda, aynı acıların yeniden yaşanmaması için tedbirden vazgeçilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Kurum, şehirlerin geleceğe daha güvenli şekilde taşınması gerektiğini vurguladı.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik de 17 Ağustos’ta kaybedilen insanların acısının unutulmadığını belirterek hayatını kaybedenleri rahmetle andı.
AFAD: “Hatırlamak ve hazırlıklı olmak geleceği korumaktır”
17 Ağustos’un yıl dönümündeki en dikkat çekici mesajlardan biri AFAD’dan geldi.
Başkanlık, Marmara Depremi’nde hayatını kaybedenleri anarken afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini şu sözlerle vurguladı:
“Biliyoruz ki; hatırlamak ve hazırlıklı olmak geleceği korumaktır.”
Bu mesaj, 17 Ağustos’un Türkiye açısından yalnızca geçmişte yaşanmış büyük bir felaket olmadığını, aynı zamanda gelecekte yaşanabilecek afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini hatırlatan tarihsel bir dönüm noktası olduğunu da ortaya koyuyor.
27 yıl sonra değişmeyen gerçek: Depreme hazırlık
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Türkiye’de yapı güvenliğinden kentsel dönüşüme, afet yönetiminden deprem bilincine kadar birçok alanda önemli değişimlerin başlangıç noktalarından biri oldu.
Ancak geçen 27 yılın ardından deprem riski Türkiye’nin en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Özellikle nüfusun ve yapılaşmanın yoğun olduğu Marmara Bölgesi’nde güvenli yapı stokunun artırılması, riskli binaların dönüştürülmesi ve afet öncesi hazırlıkların güçlendirilmesi kritik önem taşıyor.
Çünkü 17 Ağustos’un bıraktığı en büyük derslerden biri hâlâ geçerliliğini koruyor: Depremin ne zaman meydana geleceğini belirlemek mümkün olmayabilir ancak yaratacağı kayıpları azaltmak için önceden hazırlanmak mümkün.
Saatler 27 yıl sonra bir kez daha 03.02’yi gösterdi.
Gölcük’te, Yalova’da, Sakarya’da, İstanbul’da ve Türkiye’nin dört bir yanında aynı geceyi yaşayanların hafızasında ise o 45 saniye hiç bitmedi.