Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yargı sisteminin daha etkin ve hızlı işlemesini amaçlayan düzenleme; icra ve iflas uygulamalarından idari yargıya, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), kanuni faiz hesaplamaları, elektronik satış işlemleri ve dolandırıcılık suçlarına kadar birçok alanda önemli değişiklik içeriyor.
Paketin en çok dikkat çeken başlıkları arasında, kamuoyunda “IBAN mağdurları düzenlemesi” olarak anılan ceza indirimi hükmü ile infaz uygulamalarına ilişkin değişiklikler yer aldı.
12. Yargı Paketi Resmen Yürürlüğe Girdi
7589 sayılı Kanun’un Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte düzenlemenin büyük bölümü yürürlüğe girdi.
Kanun kapsamında yargılama süreçlerinin hızlandırılması, uygulamada yaşanan bazı hukuki sorunların giderilmesi ve mahkemelerin iş yükünün azaltılması hedefleniyor.
Elektronik satış işlemleri ile uzaktan duruşmaya ilişkin bazı maddeler ise yayım tarihinden üç ay sonra uygulanmaya başlanacak.
İcra ve İdari Yargıda Yeni Düzenlemeler
Yeni yargı paketiyle birlikte icra ve idari yargı süreçlerinde de çeşitli değişikliklere gidildi.
Miras yoluyla kalan taşınmazların satışında ilk açık artırmaya yalnızca mirasçıların katılabilmesine imkân tanındı.
İhale bedelini süresi içinde yatırmayan kişiler hakkında teklif bedelinin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanacak.
İdari yargıda ise konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı davaların tek hâkim tarafından görülebilmesine yönelik düzenleme yapıldı. Ayrıca belirli davalar bakımından Danıştay’a temyiz yolu kapatıldı.
Hukuk Davalarında Süreler Kısalacak
Kanunla birlikte hukuk yargılamalarında davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla yeni bir uygulama getirildi.
Buna göre duruşmalar arasındaki sürenin esas olarak üç ayı aşmaması benimsendi.
Kanuni faiz hesaplamalarında ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın reeskont faiz oranı esas alınacak.
IBAN ve Banka Hesabını Kullandıranlara Ceza İndirimi
- Yargı Paketi’nin en çok tartışılan düzenlemelerinden biri dolandırıcılık suçlarına ilişkin değişiklik oldu.
Yeni düzenlemeye göre dolandırıcılık suçuna iştirak etmiş olmakla birlikte eylemi yalnızca;
- banka hesabını,
- IBAN bilgisini,
- kredi kartını,
- ödeme aracını veya
- kripto varlık hesabını
başkasının kullanımına sunmakla sınırlı kalan kişiler hakkında verilecek cezada yarı oranına kadar indirim uygulanabilecek.
Bunun yanında kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan mahkûm olan ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı kişilerin dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilebilecek.
HAGB Uygulamasında Yeni Kurallar
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasında da önemli değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenlemeye göre iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası gerektiren suçlarda gerekli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek.
Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında artık HAGB uygulanmayacak.
Ayrıca HAGB kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek, gerekli şartların oluşması halinde temyiz incelemesi de mümkün olacak.
İnfaz Düzenlemesinde Genel Af Yer Almıyor
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan genel af beklentisi ise bu düzenlemede karşılık bulmadı.
- Yargı Paketi kapsamında genel af veya kapsamlı bir infaz affına ilişkin herhangi bir hüküm yer almıyor.
Bunun yerine bazı suçlar bakımından etkin pişmanlık hükümlerinde değişiklik yapıldı. İnfaz aşamasındaki bazı hükümlüler, mağdurun uğradığı zararı altı ay içinde tamamen karşılamaları halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
12. Yargı Paketi’nde Öne Çıkan Değişiklikler
| Düzenleme Alanı | Yeni Uygulama |
|---|---|
| Kanunun Durumu | Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi |
| Miras Satışları | İlk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek |
| İhale Bedeli | Yatırılmaması halinde teklif bedelinin %5’i oranında idari para cezası uygulanacak |
| İdari Davalar | 486 bin TL’yi aşmayan bazı davalar tek hâkim tarafından görülebilecek |
| Danıştay | Bazı davalarda temyiz yolu kapatıldı |
| Hukuk Davaları | Duruşmalar arasındaki süre esas olarak 3 ayı aşmayacak |
| Kanuni Faiz | TCMB reeskont faiz oranı esas alınacak |
| IBAN Düzenlemesi | Belirli şartlarda cezada yarı oranında indirim uygulanabilecek |
| HAGB | Kapsam yeniden düzenlendi, bazı suçlarda uygulanmayacak |
| Genel Af | Düzenlemede yer almıyor |
Yargı Süreçlerinde Etkinliğin Artırılması Hedefleniyor
- Yargı Paketi ile birlikte hem ceza hem de hukuk yargılamalarında uygulamaya yönelik birçok düzenleme yürürlüğe girdi. Özellikle dijital dolandırıcılık suçlarına ilişkin ceza hükümleri, HAGB uygulaması ve icra işlemlerinde yapılan değişikliklerin yargı süreçlerinin daha etkin işlemesine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Bununla birlikte elektronik satış sistemi ve uzaktan duruşmaya ilişkin bazı hükümler üç aylık geçiş sürecinin ardından yürürlüğe girecek.