22 Ağustos tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11638–11641 sayılı kararlar; elektrik hatları, doğal gaz tesisleri ve Erzurum’daki kentsel dönüşüm alanı için taşınmaz edinim sürecini hızlandırdı. Kararlar, mülkiyet devri ile irtifak hakkını proje türüne göre ayırıyor.
| Ne değişti? Dört Cumhurbaşkanı kararı 11 ilde elektrik, doğal gaz ve dönüşüm projeleri için hızlı taşınmaz edinimini başlattı. |
Neden önemli? Kararlar, tam mülkiyet devri ile daimi veya geçici irtifak hakkını proje türüne göre ayırıyor. |
| Yatırımcı için sonuç Etkilenen parsellerde yapılaşma, teminat değeri, erişim ve gelecekteki kullanım senaryoları yeniden şekillenebilir. |
Bundan sonra ne izlenecek? Karar eklerindeki parsel listeleri, bedel tespiti, tapu şerhleri, saha teslimi ve proje uygulama takvimi. |
Dört karar aynı gün yürürlüğe girdi
22 Ağustos 2026 tarihli ve 33348 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11638, 11639, 11640 ve 11641 sayılı Cumhurbaşkanı kararları, altyapı ve kentsel dönüşüm projeleri için acele kamulaştırma sürecini başlattı. Paket; Karaman, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat’taki enerji nakil hatlarını; Antalya Alanya’daki doğal gaz tesislerini; Erzurum Aziziye’deki dönüşüm alanını ve Ardahan, Aksaray ile Erzincan’daki doğal gaz bağlantı hatlarını kapsıyor. Böylece toplam 11 ilde farklı nitelikte taşınmaz hakları etkileniyor. Kararların aynı sayıda yayımlanması, projelerin tek ihale veya tek yüklenici altında birleştiği anlamına gelmiyor.
Enerji hatlarında mülkiyet ve irtifak ayrımı
11638 sayılı kararda TEDAŞ’ın enerji nakil hatları için ihtiyaç duyduğu tesis yerlerinin mülkiyet yoluyla, hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurularak edinilmesi öngörülüyor. Bu ayrım gayrimenkul açısından belirleyici: tesis alanında tam mülkiyet devri gündeme gelirken hat koridorunda taşınmaz malikliği sürebilir fakat yapılaşma, kullanım ve erişim koşulları sınırlanabilir. Değerleme çalışmaları bu iki hukuki sonucu aynı kayıp türü gibi ele alamaz.
Alanya ve Aziziye’de farklı proje mantığı
11639 sayılı karar, Alanya’da kurulacak RMS-A istasyonu ve doğal gaz dağıtım tesisleri için gerekli taşınmazların EPDK tarafından Hazine adına tescil edilmesini öngörüyor. 11640 sayılı karar ise Erzurum’un Aziziye ilçesi Yarımca Mahallesi’ndeki üç özel mülkiyet parselini kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında Aziziye Belediyesinin acele kamulaştırma alanına alıyor. İlki enerji tesisi için noktasal arazi edinimi, ikincisi ise kentsel gelişim projesinin bütünlüğünü sağlamaya dönük parsel bazlı müdahale niteliğinde.
BOTAŞ bağlantıları yeni güzergâh riski yaratıyor
11641 sayılı karar Ardahan, Aksaray ve Erzincan’daki dört doğal gaz bağlantı hattının güzergâhında mülkiyet, daimi veya geçici irtifak hakları kurulmasına imkân veriyor. Boru hattının kesin aksı, geçici çalışma şeridi ve kalıcı güvenlik mesafesi; tarım, sanayi, lojistik ya da konut geliştirme potansiyeli bulunan parsellerde farklı değer etkileri doğurabilir. Bu nedenle yalnız il ve ilçe adı değil, karar eklerindeki koordinat, parsel ve hak türü belirleyici olacak.
Uygulama süreci ve değerleme boyutu
Acele kamulaştırma, projenin araziye erişimini hızlandırsa da bedel tespiti, tescil ve proje uygulaması ayrı aşamalardır. Kararın yayımlanması, tüm inşaatların aynı gün başladığı anlamına gelmez. İzlenecek somut göstergeler; ilgili idarenin parsel bildirimleri, mahkemece belirlenecek bedeller, irtifak sınırlarının tapuya işlenmesi ve saha teslim takvimidir. Güzergâha komşu taşınmazlarda ise altyapıya erişim avantajı ile kullanım kısıtının birlikte değerlendirilmesi gerekir. Tarım arazisi, sanayi parseli ve gelişme konut alanı aynı koridorda bulunsa bile gelir kaybı, yeniden geliştirme imkânı ve piyasa iskontosu birbirinden farklılaşabilir.
Ticari gayrimenkule etkisi
| Kararlar enerji güvenliğini destekleyen altyapı koridorlarını hızlandırırken, etkilenen parsellerde imar kullanılabilirliği, erişim, güvenlik mesafesi ve değerleme varsayımlarını değiştiriyor. Mülkiyet devri ile irtifak hakkı arasındaki fark, proje fizibilitesi ve teminat değerinde ayrı ayrı ele alınmalı. |