
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Sosyoekonomik Seviye 2023” bültenini ilk kez yayınlayarak, ülkenin sosyal ve ekonomik haritasını il ve ilçe bazında çarpıcı bir şekilde çizdi. 26 milyondan fazla haneyi kapsayan bu çalışma, 2022–2024 verileri üzerinden, 2023’ü referans yıl olarak kullanıyor bigpara.hurriyet.com.tr+5Anadolu Ajansı+5Dünya Gazetesi+5.
“Türkiye’de en zengin il ve ilçe hangisi?”
İl düzeyinde, İstanbul %28,6 ile “en üst” ve “üst” sosyoekonomik seviyedeki hane halklarının en yoğun olduğu şehir olarak öne çıkıyor. Onu Ankara %11,5 ve İzmir %6,7 izliyor Dünya Gazetesi+2Anadolu Ajansı+2. Ancak ilçelere bakınca iş tamamen değişiyor; hane halkının “en üst” ve “üst” seviyedeki oranı %4,1 ile Çankaya’da yer alıyor; bu oran Kadıköy’de %2,4, Yenimahalle’de %1,9 olarak hesaplanmış durumda Bloomberght+3Anadolu Ajansı+3birgun.net+3.
“Sosyoekonomik seviye nedir ve neden önemli?”
Sosyoekonomik seviye, gelir düzeyi, eğitim, meslek, malvarlığı ve sahip olunan eşyalar gibi kriterlerin birleşimiyle tanımlanıyor bigpara.hurriyet.com.tr+6Anadolu Ajansı+6Instagram+6. Bu sayede, sadece gelir değil; toplumun sosyal yapı ve yaşam kalitesi de ölçümlenmiş oluyor. Dolayısıyla Çankaya gibi ilçeler, ekonomik kalkınmanın yanı sıra eğitim ve yaşam standartlarında da üst sıralarda yer alıyor.
“Hanelerin yüzdelik dağılımı ne diyor?”
Türkiye genelinde, hane halklarının %1,1’i “en üst”, %11’i “üst”, %16,4 “üst altı”, %19,7 “üst orta”, %16,5 “alt orta”, %18,6 “alt” ve %16,7 “en alt” seviyelerde yer alıyor Dünya Gazetesi+1Dünya Gazetesi+3Anadolu Ajansı+3birgun.net+3. Bu da gösteriyor ki toplumun yarısı ya “alt” ya da “en alt” seviyede yaşam mücadelesi veriyor.
“İstanbul ile Ankara arasında ne fark var?”
Ankara’da hane halklarının %2,5’i “en üst seviye”, %16,5’i “üst seviyesi” grubunda yer alırken; İstanbul’da bu oranlar sırasıyla %2,4 ve %16,4 olarak gerçekleşmiş Dünya Gazetesi+3Anadolu Ajansı+3birgun.net+3. Yani her iki kent de üst grupta benzer diyebiliriz, ama İstanbul’un çeper ilçeleriyle çeşitliliği daha yüksek.
“Diğer öne çıkan ilçeler hangileri?”
Sosyoekonomik puan açısından en yüksek yedi ilçe şöyle sıralanmış:
-
Çankaya (Ankara)
-
Kadıköy (İstanbul)
-
Beşiktaş (İstanbul)
-
Etimesgut (Ankara)
-
Nilüfer (Bursa)
-
Bakırköy (İstanbul)
-
Güzelbahçe (İzmir) Bloomberght+4Dünya Gazetesi+4birgun.net+4
“En düşük seviyedeki ilçeler hangileri?”
Listenin diğer ucunda ise şu ilçeler yer alıyor:
Çamoluk (Giresun), Derebucak (Konya), Doğanşar (Sivas), Felahiye (Kayseri), Dikmen (Sinop), Pınarbaşı (Kastamonu) ve Bayramören (Çankırı) Dünya Gazetesibirgun.net. Bu sonuçlar, şehir içindeki uçurumları gözler önüne seriyor.
Yorum: Neden Çankaya zirvede?
Burada, sadece ekonomik seviye değil; eğitim, kültür, doğal avantajlar, kamu çalışanlarının yoğunluğu, altyapı ve kentsel gelişim de etkili. Çankaya, Ankara’nın kalbi: siyaset, üniversite, sağlık ve kültür akslarını birleştirerek insanları üst düzeye taşıyor. Bu durum, aynı zamanda gayrimenkul fiyatlarından eğitim yatırımlarına kadar pek çok alana yansıyor. Sanırım bu farklılığın altında, “yaşam kalitesi + sosyal fırsatlar zinciri” yatıyor.