Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF), TÜİK verilerinden derlediği ekim ayı sonuçlarına göre sektör ihracatının yüzde 1,01 azalarak 22,2 milyar dolara gerilediğini açıkladı.
Sektör İhracatı 22,2 Milyar Dolara Geriledi
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini baz alarak hazırladığı TGDF Dijital Veri Paneli’nin ekim ayı sonuçlarını yayımladı.
Rapora göre, Ocak–Ekim 2025 döneminde tarım, gıda ve içecek ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,01 düşerek 22,2 milyar dolara indi.
Aynı dönemde ithalat yüzde 21,66 artarak 18,48 milyar dolar seviyesine çıktı.
Bu dönemde sektör 3,72 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi.
Birim ihracat değeri ise yüzde 8,88 artışla ton başına 1.409 dolar seviyesine yükseldi.
Ekim ayı özelinde ihracat, 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 4,24 düşüşle 2,53 milyar dolar olarak kaydedildi.
En Çok İhraç Edilen Ürün: Şekerli Mamuller
Yılın 10 ayında en fazla ihracat yapılan ürün grubu, 2,93 milyar dolarlık değeriyle şekerli mamuller oldu.
Bu grubu, yaş meyve ve sebze (2,69 milyar dolar) ile sert kabuklu meyveler (1,86 milyar dolar) izledi.
Aynı dönemde iç fındık, 887 milyon doları aşan ihracat tutarıyla tek başına zirvede yer aldı.
İç fındığı 864 milyon dolarlık rafine ayçiçeği yağı ve 725 milyon dolarlık buğday unu takip etti.
İthalatta İlk Sırada Hayvan Yemi
İthalat tarafında ilk sırada 4,68 milyar dolarlık hayvan yemi yer aldı.
Onu 2,57 milyar dolarla bitkisel yağ ve 2,02 milyar dolarla şekerli mamuller izledi.
Ürün bazında bakıldığında, 1,5 milyar dolarlık soya fasulyesi ithalatı ilk sırada bulunurken,
1,04 milyar dolarlık dane mısır ve 1,03 milyar dolarlık ham ayçiçeği yağı da önemli kalemler arasında yer aldı.
Ülkelere Göre Dış Ticaret: Irak Zirvede
TGDF’nin açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 2,6 milyar dolarla Irak oldu.
Irak’ı 1,66 milyar dolarla Almanya ve 1,5 milyar dolarla ABD izledi.
ABD’ye yapılan ihracat yüzde 10,93 artarken, Irak’a yüzde 6,67, Almanya’ya ise yüzde 7,40 oranında düşüş kaydedildi.
İthalatta ise Rusya 2,47 milyar dolar ile ilk sırada yer aldı.
Rusya’yı 1,9 milyar dolarla Brezilya ve 1,6 milyar dolarla Ukrayna takip etti.
Dış Ticaret Dengesi Korunuyor
Sektör ithalattaki artışa rağmen yılın ilk 10 ayında 3,7 milyar dolarlık dış ticaret fazlası vermeyi başardı.
TGDF yetkilileri, bu dengenin ihracatın çeşitlendirilmesi, katma değerli ürün üretimi ve tarımsal verimliliğin artırılmasıyla korunabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre, gıda sektörünün önümüzdeki dönemde iklim koşulları, lojistik maliyetleri ve küresel talep değişimleri nedeniyle dengeli bir seyir izlemeye devam etmesi bekleniyor.
2025’in ilk 10 ayında gıda ve içecek sektöründe ihracat sınırlı düşüş kaydetse de, Türkiye hâlâ bölgesinde net ihracatçı konumunu koruyor.
İç fındık, şekerli mamuller ve ayçiçeği yağı gibi ürünlerde küresel rekabet avantajı sürerken,
bitkisel yağ ve yem ithalatındaki artış sektörün dışa bağımlılığını artırıyor.
TGDF verileri, tarım ve gıda sanayinde katma değerli üretim ve sürdürülebilir ihracat politikasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.